شناسایی و اولویت بندی ابعاد حرفه ای سازی تدریس دبیران مدارس شهری دخترانه متوسطه اول ناحیه ۴ اهواز

حرفه ای سازی تدریس به عنوان یکی از متغیرهای بنیادین در ارتقای کیفیت آموزش، به مجموعه ای از شایستگی های تخصصی، روش شناختی، فناورانه، ارتباطی، اخلاقی و رشد حرفه ای معلمان اشاره دارد و بررسی ابعاد آن می تواند مبنای مناسبی برای بهبود نظام توانمندسازی و ارزیابی دبیران فراهم آورد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی، وزن دهی و اولویت بندی ابعاد حرفه ای سازی تدریس دبیران مدارس شهری دخترانه متوسطه اول ناحیه ۴ اهواز انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته با رویکرد توصیفی-اکتشافی بود که در آن از تکنیک دلفی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را صاحب نظران و متخصصان حوزه حرفه ای سازی تدریس تشکیل دادند که از میان آنان ۱۵ نفر به عنوان اعضای پانل خبرگان به شیوه هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته، پرسشنامه دلفی و پرسشنامه مقایسات زوجی بود و داده ها با بهره گیری از نرم افزارهای SPSS و Expert Choice تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که ابعاد حرفه ای سازی تدریس در قالب ۶ بعد اصلی و ۵۹ زیرمعیار قابل تبیین است که شامل شایستگی های تخصصی و علمی تدریس، شایستگی های روش شناختی و طراحی یاددهی-یادگیری، شایستگی های فناورانه و نوآورانه، شایستگی های ارتباطی و انسانی، شایستگی های اخلاق حرفه ای و هویت حرفه ای، و شایستگی های رشد حرفه ای، پژوهش محوری و یادگیری مادام العمر است. همچنین نتایج وزن دهی و اولویت بندی ابعاد نشان داد که شایستگی های ارتباطی و انسانی با وزن ۰.۱۸۰۴ در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن به ترتیب شایستگی های اخلاق حرفه ای و هویت حرفه ای با وزن ۰.۱۷۴۰، شایستگی های روش شناختی و طراحی یاددهی-یادگیری با وزن ۰.۱۷۰۶، شایستگی های رشد حرفه ای، پژوهش محوری و یادگیری مادام العمر با وزن ۰.۱۷۰۱، شایستگی های فناورانه و نوآورانه با وزن ۰.۱۵۵۷ و شایستگی های تخصصی و علمی تدریس با وزن ۰.۱۴۴۴ قرار گرفتند؛ همچنین نرخ سازگاری ۰.۰۰۵ بیانگر مطلوب بودن انسجام قضاوت های خبرگان بود. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که حرفه ای سازی تدریس پدیده ای چندبعدی است و در بافت مورد مطالعه، ابعاد ارتباطی، انسانی و اخلاق حرفه ای از اولویت بیشتری نسبت به سایر ابعاد برخوردارند؛ بنابراین، یافته های این پژوهش می تواند در طراحی الگوهای بومی شایستگی حرفه ای، بازنگری برنامه های توانمندسازی دبیران و ارتقای سیاست های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حرفه ای سازی تدریس ، شایستگی حرفه ای ، دبیران مدارس دخترانه