آموزش فراتر از آزمون؛ پرورش مهارت های زندگی در سایه ی کتاب های درسی

آموزش و پرورش در دنیای امروز تنها به انتقال مفاهیم علمی و کسب موفقیت در آزمون ها محدود نمی شود. دانش آموزان در کنار یادگیری محتوای درسی، برای حضور موثر در خانواده، مدرسه و جامعه به مجموعه ای از توانمندی ها نیاز دارند که بتوانند از آن ها در موقعیت های واقعی زندگی استفاده کنند. توانایی برقراری ارتباط موثر، تصمیم گیری، حل مسئله، مدیریت احساسات، همکاری با دیگران و مسئولیت پذیری از جمله مهارت هایی هستند که نقش مهمی در شکل گیری شخصیت و آینده دانش آموزان دارند.با وجود اهمیت این مهارت ها، در بسیاری از موارد بخش قابل توجهی از فرایند آموزشی همچنان تحت تاثیر نتیجه آزمون ها، حفظ مطالب و کسب نمره قرار دارد. در چنین شرایطی ممکن است دانش آموز مطالب درسی را به خوبی به خاطر بسپارد، اما در استفاده از آموخته های خود برای مواجهه با مسائل روزمره با مشکل روبه رو شود. این موضوع نشان می دهد که میان «دانستن» و «توانستن» تفاوت قابل توجهی وجود دارد و آموزش موثر باید بتواند این فاصله را تا حد امکان کاهش دهد.کتاب های درسی به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای رسمی نظام آموزشی، ظرفیت قابل توجهی برای تحقق این هدف دارند. محتوای کتاب های درسی تنها مجموعه ای از مفاهیم و اطلاعات نیست؛ بلکه می تواند زمینه ای برای تقویت تفکر، گفت وگو، مشارکت، مسئولیت پذیری، خلاقیت و حل مسائل واقعی فراهم کند. البته رسیدن به این هدف صرفا به محتوای کتاب وابسته نیست و نحوه ارائه مطالب، شیوه تدریس معلم و میزان ارتباط دادن مفاهیم درسی با تجربه های واقعی دانش آموزان نیز اهمیت زیادی دارد.از این منظر، کلاس درس می تواند از فضایی صرفا برای انتقال مطالب و آماده سازی دانش آموز برای آزمون، به محیطی برای تجربه، تمرین و یادگیری مهارت های مورد نیاز زندگی تبدیل شود. برای مثال، یک مسئله ریاضی می تواند علاوه بر تقویت محاسبات، فرصتی برای پرورش قدرت تصمیم گیری و حل مسئله باشد؛ یک فعالیت گروهی در درس های مختلف می تواند مهارت همکاری و مسئولیت پذیری را تقویت کند و یک گفت وگوی کلاسی می تواند زمینه ای برای تمرین شنیدن دیدگاه دیگران و بیان درست نظر شخصی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

کتاب های درسی ، مهارت های زندگی ، آموزش و پرورش ، یادگیری ، آموزش مهارت محور ، تربیت دانش آموز ، آموزش فراتر از آزمون ، یادگیری کاربردی ، شایستگی های زندگی ، نقش معلم ، برنامه درسی ، تربیت همه جانبه