نماز؛ پرواز روح از فرش به عرش در کالبد شهدا

نماز، ستون دین و اوجگاه پیوند بنده با معبود است؛ رابطه ای که قرآن کریم از آن با تعبیر «اقم الصلاه لذکری» یاد می کند و در آیه ۴۵ سوره عنکبوت، نماز را عامل بازدارنده انسان از فحشا و منکر معرفی می کند. پرسش اصلی این پژوهش آن است که نماز چه جایگاهی در کالبد معنوی و سیره عملی شهیدان دفاع مقدس و پیشگامان انقلاب اسلامی داشته است و چگونه این عبادت روزانه، بستر تقویت روحیه ایثار و شهادت طلبی در آنان شده است. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی با تکیه بر اسناد کتابخانه ای و روایت های مکتوب خاطرات شهدا است؛ منابع اصلی شامل تفاسیر قرآنی (تفسیر نور و المیزیر قرآنی (تفسیر نور و المیزتبط با شهدا و کتاب «نماز شهدا» و مجموعه های خاطرات رزمندگان است. یافته ها نشان می دهد که شهیدان، نماز را نه تکلیفی اداری، بلکه «پرواز روزانه روح از فرش به عرش» می دانستند؛ التزام آنان به نماز اول وقت حتی در سخت ترین شرایط جنگی، قنوت های طولانی پیش از عملیات، نماز شب های بی امان و رسیدن برخی از آنان به شهادت در، گواه آن است که نماز، منبعز، منبع آرامش، انضباط، ایثار و جسارت در آنان بود. این مقاله در چهار فصل موضوعی، این پیوند را با استناد به خاطرات مکتوب شهیدانی چون مصطفی چمران، محمدابراهیم همت، ابراهیم هادی، غلامعلی پیچک و رزمندگانی که روایت هایشان در «نماز شهدا» ثبت شده، تحلیل می کند و در پایان، کاربردهای تربیتی این سیره را برای نسل امروز پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

نماز اول وقت ، شهدا ، ایثار ، شهادت طلبی ، دفاع مقدس ، عبودیت