بازخوانی مفهوم کارگاه در حقوق کار: از کارکردهای کلاسیک تا چالش های عصر فناوری های دیجیتال

گسترش فناوری های دیجیتال و تحول در شیوه های سازمان دهی کار، به ویژه توسعه دورکاری و الگوهای غیرمتمرکز انجام کار، زمینه طرح پرسش هایی درباره کارآمدی برخی مفاهیم کلاسیک حقوق کار را فراهم کرده است. یکی از مهم ترین این مفاهیم، کارگاه است که بخش قابل توجهی از آثار حقوقی رابطه کار بر مبنای آن شکل گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی قابلیت انطباق مفهوم کارگاه در حقوق کار ایران با الگوهای نوین انجام کار و تبیین چالش های ناشی از کاهش وابستگی رابطه کار به یک محل فیزیکی مشخص انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای، ضمن تحلیل مقررات حقوق کار و مبانی حاکم بر این نهاد، کارکردهای سنتی کارگاه و تاثیر فناوری های دیجیتال بر آنها را مورد بررسی قرار داده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تحولات فناورانه بیش از آنکه اصل مفهوم کارگاه را با چالش مواجه سازند، کارکردهای کلاسیک آن را در زمینه اعمال مدیریت و نظارت کارفرما، اجرای حمایت های قانونی و سازوکارهای نظارتی دستخوش تحول کرده اند. همچنین، تفسیر صرفا مکانی از مفهوم کارگاه پاسخگوی واقعیت های کنونی روابط کار نیست، اما توسعه بی ضابطه این مفهوم نیز با ساختار حقوقی موجود سازگار نخواهد بود. بر این اساس، پژوهش نتیجه می گیرد که انطباق مفهوم کارگاه با الگوهای جدید انجام کار، بیش از آنکه مستلزم تغییر این مفهوم باشد، نیازمند ارائه تفسیری کارکردمحور و متناسب با فلسفه حمایتی حقوق کار است؛ تفسیری که ضمن حفظ انسجام مقررات، استمرار حمایت های قانونی از کارگران را در شرایط نوین تضمین کند.

کلیدواژه ها:

حقوق کار ، حمایت از کارگر ، دورکاری ، فناوری دیجیتال.