گویش مازندرانی (مازنی)

گویش مازندرانی، که با نام طبری نیز شناخته می شود، یکی از کهن ترین گویش های ایرانی و از بازمانده های ارزشمند زبان های ایرانی شمال غربی است که در منطقه تاریخی طبرستان و استان مازندران رواج دارد. این گویش به دلیل برخورداری از پیشینه تاریخی طولانی، حفظ بسیاری از ویژگی های آوایی، واژگانی و دستوری کهن و همچنین دارا بودن ادبیات شفاهی و مکتوب غنی، از جایگاه ویژه ای در مطالعات زبان شناسی و فرهنگی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیشینه و خاستگاه گویش مازندرانی، معرفی ویژگی های زبانی و ادبی آن، تبیین بخشی از واژگان رایج و تحلیل چالش های پیش روی این گویش انجام شده است. نتایج بررسی نشان می دهد که گویش مازندرانی نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی مردم مازندران ایفا می کند و بسیاری از عناصر فرهنگی، باورهای اجتماعی و دانش بومی از طریق آن به نسل های مختلف منتقل شده اند. همچنین عواملی همچون گسترش شهرنشینی، کاهش انتقال بین نسلی، نفوذ رسانه های سراسری و کمبود منابع آموزشی از مهم ترین تهدیدهای موجود برای تداوم این گویش محسوب می شوند. بر این اساس، توسعه پژوهش های علمی، مستندسازی میراث زبانی، تقویت آموزش در محیط خانواده و بهره گیری از ظرفیت های رسانه ای و فناوری های نوین از مهم ترین راهکارهای حفظ و احیای گویش مازندرانی به شمار می آیند.

کلیدواژه ها:

گویش مازندرانی ، زبان طبری ، طبرستان ، زبان های ایرانی ، هویت فرهنگی ، ادبیات بومی ، میراث زبانی.