حسابداری محیط زیست و گزارشگری پایداری: الگوی پیاده سازی در صنایع آلاینده

گسترش نگرانی های جهانی درباره تخریب محیط زیست و تغییرات آب وهوایی، نظام های حسابداری سنتی را با چالشی جدی مواجه کرده است؛ چرا که این نظام ها از لحاظ تاریخی ناتوان از شناسایی، اندازه گیری و افشای پیامدهای زیست محیطی فعالیت های اقتصادی بوده اند. حسابداری محیط زیست به مثابه رویکردی نوین، در پی آن است تا هزینه ها و مسئولیت های زیست محیطی را در صورت های مالی و گزارش های پایداری بازتاب دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مبانی نظری حسابداری محیط زیست، بررسی استانداردهای بین المللی گزارشگری پایداری، و ارائه الگویی بومی سازی شده برای پیاده سازی آن در صنایع آلاینده ایران انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی است و داده ها از منابع کتابخانه ای، اسناد سازمان های بین المللی، و مطالعات داخلی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که صنایع آلاینده ایران، از جمله فولاد، پتروشیمی و سیمان، با شکاف قابل توجهی میان رویه های افشای زیست محیطی جاری و الزامات استانداردهای بین المللی روبه رو هستند. الگوی پیشنهادی این پژوهش، متکی بر سه رکن اصلی شناسایی هزینه های زیست محیطی، یکپارچه سازی گزارشگری، و پایش مستمر عملکرد است و می تواند به عنوان چارچوبی عملی برای اجرای تدریجی این رویکرد در بنگاه های ایرانی به کار رود.

کلیدواژه ها:

حسابداری محیط زیست ، گزارشگری پایداری ، صنایع آلاینده ، استانداردهای بین المللی ، الگوی پیاده سازی.