بررسی حمایت های قانونی از دانش آموزان دارای نیازهای ویژه

دانش آموزان دارای نیازهای ویژه، به دلیل تفاوت در ویژگی های جسمانی، شناختی، ارتباطی، یادگیری، رفتاری یا اجتماعی، برای برخورداری موثر از حق آموزش به حمایت های آموزشی و اجتماعی متناسب با نیازهای فردی خود نیاز دارند. تحقق عدالت آموزشی درباره این گروه صرفا با فراهم کردن امکان حضور آنان در مدرسه محقق نمی شود، بلکه مستلزم ایجاد سازوکارهای حمایتی، مناسب سازی محیط، دسترسی به فناوری های کمک آموزشی، آموزش نیروی انسانی متخصص، مشارکت خانواده و فراهم کردن فرصت های برابر برای رشد تحصیلی و اجتماعی است. مقاله حاضر با رویکرد مروری توصیفی، دیدگاه ها و یافته های منابع منتخب درباره حمایت از دانش آموزان دارای نیازهای ویژه را بررسی و از منظر حقوق آموزشی و الزامات حمایتی تحلیل می کند. بررسی مطالعات نشان می دهد که حمایت از این دانش آموزان ماهیتی چندبعدی دارد و باید از سطح شناسایی و تشخیص نیاز آغاز و تا آموزش، توانبخشی، حرفه آموزی، مشارکت اجتماعی و حمایت عاطفی استمرار یابد. مطالعات همچنین بر اهمیت آموزش فراگیر، نقش معلمان و خانواده، استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات و توجه به نیازهای شغلی و مهارتی تاکید دارند. از سوی دیگر، فاصله میان شناسایی حقوق و تبدیل آن به حمایت عملی، کمبود امکانات، ضعف آمادگی برخی مدارس عادی، محدودیت دسترسی به فناوری های مناسب و فقدان سازوکارهای یکپارچه حمایتی از مهم ترین چالش های موجود است. بر این اساس، حمایت قانونی مطلوب باید از رویکرد حداقلی و صرفا حمایتی به رویکرد حق محور، پیشگیرانه، فردمحور و مشارکت گرا گذار کند.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان دارای نیازهای ویژه ، حمایت قانونی ، عدالت آموزشی ، آموزش فراگیر ، حقوق آموزشی ، فناوری آموزشی ، حمایت اجتماعی