تحلیل ژیوپلیتیک تنگه هرمز در پرتو رقابتهای راهبردی ایران و ایالات متحده

تنگه هرمز به عنوان یکی از حساس ترین گلوگاههای استراتژیک جهان، نﻘشی محوری در امنیت انرژی جهانی و معادلات ژیوپلیتیک منطﻘه ایفا میکند. این پژوهش با هدف تحلیل ابعاد ژیوپلیتیکی تنگه هرمز در پرتو رقابتهای راهبردی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا انجام شده است. سوال اصلی پژوهش آن است که ویژگیهای ژیوپلیتیکی تنگه هرمز چگونه بر معادلات قدرت در رقابت ایران و آمریکا تاثیر میگذارد و این رقابت از چه مسیرهایی بر امنیت انرژی و جریان تجاری تاثیر میگذارد. فرضیه پژوهش بر این مبناست که تنگه هرمز به دلیل ویژگیهای جغرافیایی منحصربهفرد خود، به »مرکز ثﻘل ژیوپلیتیکی« تبدیل شده و کنترل بر آن به ابزاری برای بازدارندگی راهبردی در تﻘابل دو کشور بدل گردیده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از چارچوب نظری واقعگرایی ساختاری و نظریه بازدارندگی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که ایران با تکیه بر مولفههای قابلیت، باورپذیری و عﻘلانیت، راهبرد بازدارندگی را در تنگه هرمز دنبال میکند و ایالات متحده نیز با حضور نظامی خود در منطﻘه تلاش دارد جریان آزاد تجارت را تضمین نماید. نتیجهگیری پژوهش حاکی از آن است که هرگونه تغییر در موازنه قدرت در این منطﻘه، به طور مستﻘیم بر استراتژیهای امنیتی و اقتصادی دو طرف تاثیرگذار بوده و آینده این رقابت به مدیریت هوشمندانه تنشها و تعیین خطوط قرمز عملیاتی وابسته است.

کلیدواژه ها:

تنگه هرمز ، ژیوپلیتیک ، بازدارندگی ، امنیت انرژی ، رقابت راهبردی ، ایران ، ایالات متحده آمریکا