طراحی و اعتبارسنجی مدل ارگونومیک پیشگیری از آسیب ها، اختلالات اسکلتی–عضلانی و ناهنجاری های قامتی در کارکنان جمعیت هلال احمر استان آذربایجان غربی با رویکرد آسیب شناسی و توانبخشی ورزشی

اختلالات اسکلتی–عضلانی یکی از مهم ترین مشکلات سلامت شغلی در کارکنان سازمان های خدماتی و امدادی محسوب می شود که می تواند موجب کاهش توان کاری، افزایش هزینه های درمانی و کاهش بهره وری سازمانی شود. کارکنان جمعیت هلال احمر به دلیل انجام فعالیت های اداری، استفاده طولانی مدت از رایانه، جابه جایی تجهیزات، فعالیت های فیزیکی و قرارگیری در وضعیت های بدنی نامناسب، در معرض خطر ابتلا به آسیب های اسکلتی–عضلانی و ناهنجاری های قامتی قرار دارند. هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی مدل ارگونومیک پیشگیری از آسیب ها، اختلالات اسکلتی–عضلانی و ناهنجاری های قامتی در کارکنان جمعیت هلال احمر استان آذربایجان غربی با رویکرد آسیب شناسی و توانبخشی ورزشی است.پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–پیمایشی با رویکرد همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کارکنان جمعیت هلال احمر استان آذربایجان غربی بود که تعداد ۲۲۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته ۴۵ سوالی در شش مولفه ارگونومی محیط کار، اختلالات اسکلتی–عضلانی، ناهنجاری های قامتی، آگاهی ارگونومی، تمرینات اصلاحی و توانبخشی سازمانی بود. روایی محتوایی پرسشنامه با نظر متخصصان بررسی و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تعیین شد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند.نتایج نشان داد که شایع ترین ناهنجاری های قامتی کارکنان شامل سر به جلو (۵۳/۶ درصد) و افتادگی شانه (۴۹/۵ درصد) بود. همچنین بین وضعیت ارگونومی محیط کار، تمرینات اصلاحی و میزان اختلالات اسکلتی–عضلانی رابطه معناداری مشاهده شد (۰۵/۰>P). مدل پیشنهادی پژوهش نیز از برازش مطلوب برخوردار بود و نشان داد که بهبود شرایط ارگونومیک، افزایش آگاهی کارکنان و اجرای برنامه های تمرینات اصلاحی می تواند نقش موثری در کاهش آسیب های اسکلتی–عضلانی داشته باشد.بر اساس یافته های پژوهش، اجرای برنامه جامع ارگونومی و توانبخشی ورزشی در محیط کار می تواند به عنوان یک راهکار موثر برای ارتقای سلامت جسمانی کارکنان جمعیت هلال احمر و کاهش آسیب های شغلی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارگونومی ، آسیب شناسی ورزشی ، توانبخشی ورزشی ، ناهنجاری های قامتی ، اختلالات اسکلتی–عضلانی ، جمعیت هلال احمر