مدل یابی رابطه گرایش به مصرف الکل و اعتیاد به فضای مجازی: نقش میانجی تنظیم هیجان

زمینه و هدف: همزمان با گسترش رفتارهای اعتیادی نوپدید و افزایش مصرف مواد و الکل بین جوانان، توجه به سازوکارهای روان شناختی زیربنایی این رفتارها بیش از پیش اهمیت یافته است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر مدل یابی رابطه گرایش به مصرف الکل و اعتیاد به فضای مجازی با نقش میانجی تنظیم هیجان در دانشجویان بود. روش: روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه ی آماری شامل کلیه ی دانشجویان دانشگاه ملایر در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که نمونه مورد پژوهش به تعداد ۲۵۰ نفر و به شیوه در دسترس از بین آنها انتخاب شده و به ابزار پژوهش شامل پرسشنامه گرایش به مصرف الکل شیخ (۱۳۹۳)، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸) و پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان گراتز و روئمر (۲۰۰۴) پاسخ دادند. داده های گردآوری شده در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ وارد شدند. همچنین برای آزمون مدل مفهومی پژوهش و بررسی اثر مستقیم مصرف الکل بر اعتیاد به فضای مجازی و نیز اثر غیرمستقیم آن از طریق تنظیم هیجان، از تحلیل مسیر در نرم افزار AMOS نسخه ۲۴ استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد دشواری در تنظیم هیجان (۰/۲۸=β) اثر مستقیم و معنادار بر گرایش به الکل داشت؛ اعتیاد به فضای مجازی والدین (۰/۳۴=β) اثر مستقیم و معنادار بر دشواری در تنظیم هیجان داشت. اعتیاد به فضای مجازی (۰/۳۰-=β) اثر مستقیم و معنادار بر گرایش به الکل داشت همچنین نتایج نشان داد که دشواری در تنظیم هیجان در رابطه بین گرایش به الکل و اعتیاد به فضای مجازی (۰/۰۹۸=β) نقش میانجی داشت (۰/۰۵>p). نتیجه گیری: این نتایج از چارچوب های فراتشخیصی در آسیب شناسی اعتیاد حمایت می کند که بر نقش فرایندهای هیجانی به عنوان حلقه واسط میان آسیب پذیری های فردی و بروز رفتارهای اعتیادی تاکید دارند. بنابراین، مداخلات پیشگیرانه و درمانی متمرکز بر بهبود مهارت های تنظیم هیجان می توانند در کاهش همزمان گرایش به مصرف الکل و اعتیاد به فضای مجازی موثر باشند.

کلیدواژه ها:

گرایش به مصرف الکل ، اعتیاد به فضای مجازی ، تنظیم هیجان