ادراک دانش آموزان نوجوان از عدم اطمینان اقتصادی و گرایش به افکار خودکشی

زمینه و هدف: بحران های اقتصادی و نااطمینانی ناشی از آن از عوامل موثر بر شکل گیری افکار خودکشی در نوجوانان به شمار می آیند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفی ادراک دانش آموزان نوجوان شهر اهواز از نااطمینانی اقتصادی و ارتباط آن با گرایش به افکار خودکشی انجام شد.روش: این مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناختی در سال ۱۴۰۳ اجرا شد. جامعه پژوهش شامل تمامی نوجوانان شهر اهواز بود. نمونه ای شامل ۱۴ نوجوان ۱۳ تا ۱۶ ساله که دارای افکار خودکشی بودند یا تجربه اقدام به خودکشی داشتند و خانواده آنان با بیکاری و مشکلات مالی مواجه بودند، از طریق نمونه گیری در دسترس و هدفمند انتخاب شد. داده ها با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش کلایزی تحلیل شد.یافته ها: تحلیل داده ها منجر به استخراج هشت مقوله اصلی بازتاب دهنده ادراک چندوجهی نوجوانان از نااطمینانی اقتصادی و پیامدهای روانی آن شد. این مقولات شامل: (۱) گرایش به افکار خودآسیب رسان، (۲) افکار خودکشی، (۳) ناامیدی نسبت به بهبود وضعیت اقتصادی خانواده، (۴) احساس تنهایی، بی ارزشی و کاهش عزت نفس، (۵) احساس ناکارآمدی اقتصادی و ناتوانی در مشارکت در تامین نیازهای خانواده، (۶) تعارضات والدین ناشی از فشارهای مالی، (۷) کمبود حمایت عاطفی والدین در دوره های دشوار اقتصادی و (۸) نقش فرهنگ مدرسه و جامعه در تشدید احساس طردشدگی و حاشیه نشینی اقتصادی بود. یافته ها نشان می دهد نااطمینانی اقتصادی علاوه بر فشارهای مادی، موجب افزایش فشارهای روانی و اجتماعی و بروز افکار آسیب زننده در نوجوانان می شود.نتیجه گیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که ادراک نوجوانان از نااطمینانی اقتصادی خانواده با افزایش افکار آسیب رسان و تمایل به خودکشی ارتباط دارد. بنابراین، تدوین مداخلات پیشگیرانه در سطح خانواده، مدرسه و جامعه—از جمله تقویت حمایت های روانی اجتماعی، ارتقای سواد اقتصادی و کاهش تنش های مالی در خانواده—برای بهبود سلامت روان و تاب آوری نوجوانان ضرورت دارد.

کلیدواژه ها:

ادراک دانش آموزان نوجوان ، رویکرد پدیدارشناختی ، عدم اطمینان اقتصادی ، گرایش به افکار خودکشی