عوامل تسهیلگر و بازدارنده در فرایند پدیدآیی افکار خودکشی در سالمندان ایرانی: رویکرد نظریه زمینه ای

زمینه و هدف: افزایش سن به واسطه تغییرات زیستی روانی اجتماعی مرتبط با پیری و به ویژه تفاسیر سالمندان از این تغییرات می تواند به مثابه تهدیدی برای فرد تلقی شده و سبب غلتیدن او به دامن افکار خودکشی باشد. شناسایی عوامل تسهیلگر و بازدارنده پدیدآیی افکار خودکشی بر اساس ادراک سالمندان می تواند تصویر روشن تری از تجارب سالمندان دارای افکار خودکشی فراهم کرده و بدین ترتیب در تدوین و طراحی برنامه های موثرتر پیشگیری از خودکشی کمک کننده باشد.روش: بر اساس یک مطالعه کیفی نظریه زمینه ای، تجربیات زیسته ۱۳ سالمند ساکن جامعه و آسایشگاه که ۶۰ سال و بالاتر عمر داشتند از طریق مصاحبه عمیق جمع آوری و بازنویسی گردید و با رویکرد استرواس و کوربین ۲۰۰۸ مورد تحلیل قرار گرفت. جهت حصول دقت در مطالعه از روش های مقایسه مدام، مرور مدام متن مصاحبه ها، یادداشت های در عرصه، یادآور نویسی و تایید مطالب توسط شرکت کنندگان و متخصصان استفاده شد.یافته ها: سالمندان در طول تجربه فرایند پدیدآیی افکار خودکشی خود، با دو دسته عوامل تسهیلگر و بازدارنده روبه رو بودند. یافته ها نشانگر ۳ طبقه اصلی ویژگی های فردی روان­رنجورخویی، سبک های شناختی ناسازگار، پتانسیل های حفاظتی بود که در قالب ۱۵ مضمون نشان داده شد.نتیجه گیری: عوامل تسهیلگر و بازدارنده بنا به ماهیت خود می توانند با ایجاد سهولت و ممانعت در فرایند پدیدآیی افکار خودکشی سالمندان بر چگونگی تجربه آنان موثر باشند. بر اساس یافته های مطالعه حاضر با تقویت عوامل بازدارنده از طریق تاکید بیش از پیش بر توانمندی های فردی، تعامل و ارتباط با اطرافیان و ظرفیت های معنوی سالمندان می توان در کاهش افکار خودکشی سالمندان و چه بسا حذف این افکار گام­های موثری برداشت.

کلیدواژه ها:

older adults ، Suicidal Thoughts ، Hindering Factors ، Facilitating Factors ، Grounded Theory