مناسک اربعین و ایده گذار به جامعه مشترک فراملی؛ رویکردی جهان وطن گرا

در دوران کنونی که آن را عصر گذار از نظم دولت محور وستفالیایی به نظم چندمحور پساوستفالیایی نام می نهند، لزوم تجدیدنظر در مفاهیم و مظاهر نظم پیشین مانند حاکمیت ملی، منافع ملی، امنیت ملی و جامعه بین المللی و ارائه بدیل هایی همچون حاکمیت فراملی، منافع بشری، امنیت بشری، حقوق بشر یا جامعه جهانی احساس می شود تا پاسخ گوی مشکلات و تنگناهای مشترکی باشد که دیگر در قالب نگرش سنتی دولت محور قابل تدبیر نیستند. به همین دلیل برخی از رویکردهای نظری روابط بین الملل مانند مکتب انگلیسی یا جهان وطن گرایی می کوشند به اقتضائات وضعیت جدید نظام جهانی توجه کنند و طرح نوینی را برای تعاملات جوامع انسانی دراندازند.با این حال به نظر می رسد به دلیل مبتنی بودن مکتب فکری مسلط جهان غرب یعنی لیبرالیسم بر ارزش هایی مانند انسان مداری، فردگرایی و فایده باوری، نیل به آرمان جامعه جهانی بر مبنای منافع و امنیت بشری ممکن نخواهد بود و مظاهر تداوم نظم پیشین را می توان آشکارا مشاهده کرد. لکن مکتب فکری اسلام با اتکا بر جهان نگرش و ارزش های متفاوت خود که منبعث از اصل توحید است، ظرفیت به مراتب بالاتری برای پرداختن به ایده جامعه جهانی و جهان وطنی دارد. مناسک اربعین نمونه ای جنینی و ابتدایی از تمرین زیست موقت در یک جامعه مشترک فراملی است که می توان آن را پیش درآمد شکل گیری جامعه جهانی در رویکرد کمال مطلوب اسلام دانست.

کلیدواژه ها:

پساوستفالیا ، جامعه جهانی ، جهان وطن گرایی ، منافع و امنیت بشری ، مناسک اربعین