ظرفیت شناسی ادبیات مقاومت بر اساس الگوی ارتباطات میان فرهنگی قرآنی (مطالعه موردی ادبیات ونزوئلا)

در فضای رقابتی نظام بین الملل، دیپلماسی فرهنگی به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای قدرت نرم، نقش مهمی در شکل دهی به روابط پایدار میان دولت ها و ملت ها ایفا می کند. با این حال، کاربست الگوهای مسلط غرب محور در تعاملات فرهنگی، ظرفیت های مستقل و ضدسلطه را با محدودیت مواجه ساخته است. مسئله این پژوهش آن است که چگونه می توان با بهره گیری از یک الگوی ارتباطات میان فرهنگی قرآنی، از ادبیات مقاومت ونزوئلا به عنوان ظرفیتی راهبردی در جهت تقویت دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران استفاده کرد. چارچوب نظری مقاله بر مفاهیم قرآنی تعارف، استماع، گشودگی نسبت به دیگری و هم شناسی فرهنگی استوار است که امکان تعامل فرهنگی فعال را در عین حفظ مرزهای هویتی و نفی سلطه فراهم می سازد. پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی و بر پایه تحلیل مصاحبه ها و مطالعات اسنادی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ادبیات مقاومت ونزوئلا با بازنمایی مضامینی چون استعمارستیزی، عدالت خواهی، هویت ملی و مقاومت در برابر امپریالیسم، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به ابزار دیپلماسی فرهنگی میان ایران و ونزوئلا دارد. نتایج حاکی از آن است که سیاست گذاری هدفمند در حوزه ترجمه، نشر و تبادل این آثار می تواند به تعمیق روابط فرهنگی دوجانبه، هم افزایی گفتمان مقاومت و تقویت جایگاه ایران در دیپلماسی فرهنگی جنوب–جنوب منجر شود.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی فرهنگی ، ادبیات مقاومت ، ادبیات ونزوئلا ، ادبیات آمریکای لاتین ، مقاومت فرهنگی