از ژئوپلیتیک تا ژئوکالچر: تحلیل مکان مندی پیام های فرهنگی ایران در شبکه های اجتماعی بین المللی

هدف این مقاله بررسی تولید، بازنمایی و گردش پیام های فرهنگی ایران در شبکه های اجتماعی بین المللی و تحلیل تغییر پارادایم از ژئوپلیتیک سنتی به ژئوکالچر در دیپلماسی فرهنگی ایران است. پرسش اصلی آن است که این پیام ها چگونه مکان مند می شوند و چه نسبتی با اهداف دیپلماسی فرهنگی ایران دارند.پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل گفتمان انتقادی (فرکلاف)، ۱۵۰ پست فرهنگی از اینستاگرام، تیک تاک و ایکس (آذر ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵) را تحلیل کرده است. نمونه گیری هدفمند از محتوای نهادهای دیپلماتیک، اینفلوئنسرها و رسانه های فارسی زبان بین المللی انجام شده است.یافته ها سه راهبرد اصلی را نشان می دهند: (۱) باستان گرایی نمادین (تخت جمشید، گفتمان پیشااسلامی)؛ (۲) مردم محوری اصیل نما (زندگی روزمره، مهمان نوازی، صنایع دستی)؛ (۳) جذابیت های بصری تضادآمیز (تقابل طبیعت و مدرنیته، تنوع اقلیمی و قومی). میان محتوای نهادهای دولتی (نمادهای تاریخی و آیینی) و کاربران مستقل (اصالت تجربه زیسته و زندگی عادی) شکاف معناداری وجود دارد. همچنین اینستاگرام بستر باستان گرایی زیباشناختی، تیک تاک فضای روایت های سریع و احساسی، و ایکس عرصه مناقشات سیاسی-فرهنگی است.دیپلماسی فرهنگی ایران در گذار از ژئوپلیتیک به ژئوکالچر با چالش «شکاف میان ایران بازنمایی شده و ایران تجربه شده» مواجه است. موفقیت در عصر سکوها نیازمند پذیرش روایت های چندصدا، سرمایه گذاری بر اصالت تجربه محور، درک منطق الگوریتمی و عبور از بازنمایی تک بعدی به سوی روایت های متکثر و زمینه مند از فرهنگ و زندگی ایرانی است.

کلیدواژه ها:

ژئوکالچر ، دیپلماسی فرهنگی ایران ، شبکه های اجتماعی ، مکان مندی ، بازنمایی ایران. اجرای اصالت مکانی.شکاف روایت رسمی و مستقل