روابط بین الملل در پرتو عقلانیت وحیانی: تاملی فلسفی بر دیپلماسی قرآنی به مثابه کنش هرمنوتیکی

این مقاله با اتخاذ رویکردی فلسفی و با تکیه بر مبانی معرفتی و هستی شناختی قرآن کریم، تلاش دارد تا مفهوم دیپلماسی قرآنی را به مثابه یک منظومه تمدنی در سامان دهی مناسبات بین المللی صورت بندی کند. پرسش محوری آن است که چگونه می توان الگویی دیپلماتیک مبتنی بر عقلانیت وحیانی، حکمت قدسی و معنویت توحیدی استخراج کرد که در تقابل با مادی گرایی هستی شناسانه و مبانی قدرت محور گفتمان های مسلط قرار گیرد. پژوهش حاضر کیفی و با اتخاذ رویکرد هرمنوتیکی تاویلی، از رهگذر تحلیل متون وحیانی و مصادیق عینی کنش هرمنوتیکی در بسترهای جغرافیایی متنوع همچون افریقا، آسیا و اروپا، به تبیین بنیان های این مدل پرداخته است. یافته ها نشان می دهند دیپلماسی قرآنی در سطح نظری بر اصولی چون هستی شناسی وحیانی، عقلانیت تاویلی و اخلاق تعامل محور استوار است. در ساحت عمل، این دیپلماسی با بهره گیری از زیباشناسی قدسی، مناسک هنری و هرمنوتیک اقناع، به کنشی جهانی برای تفاهم میان فرهنگی تبدیل می شود. برای غلبه بر چالش های اجرایی و عملیاتی سازی این الگو، راهبردهایی کلان از سطح فردی تا سطح موضوعی و نهادی مانند پرورش «دیپلمات قرآنی»، تاکید بر گفتمان های مشترک و تاسیس «مجلس قرآنی جهان اسلام» پیشنهاد شده است. این مدل افقی را به بازسازی هویت امت اسلامی و مواجهه با بحران معنازدایی مدرنیته می گشاید.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی قرآنی ، عقلانیت وحیانی ، هرمنوتیک قدسی ، اخلاق توحیدی ، تعامل فراتمدنی