پرسش از آینده در جهان عرب

پرسش از آینده در جهان عرب، ریشه در تاریخ پیچیده و تمدنی این منطقه دارد و بدون شناخت موقعیت کنونی و دوگانگی های فکری، قابل درک نیست. این مقاله به بررسی چالش های آینده پژوهی در جهان عرب پرداخته و رابطه آن را با تاریخ، تمدن و میراث فرهنگی تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهند از زمان مواجهه با تمدن غرب، جهان عرب با مشکلاتی چون پراکندگی جغرافیایی، استبداد فکری و سلطه تاریخ بر اندیشه مواجه شده است. این عوامل همراه با تاثیر مداخله های خارجی و پروژه های استعماری مانع شکل گیری گفتمانی منسجم برای آینده پژوهی شده اند. نخبگان عرب اگرچه تلاش هایی برای ترسیم چشم انداز آینده انجام داده اند، اما به دلیل نبود نگرش راهبردی و محدودیت های سیاسی، به نتیجه ای مشترک و عملی نرسیده اند. مقاله تاکید می کند آینده پژوهی در این منطقه، بیش از آنکه از نیازهای بومی سرچشمه بگیرد، تحت تاثیر گفتمان خارجی قرار گرفته و به «استعمار آینده» انجامیده است. در نتیجه آینده جهان عرب همچنان مبهم مانده و نیازمند بازنگری در رویکردهای فکری و تمدنی است تا بتواند از تاریخ خود درس گرفته و به سوی چشم اندازی روشن حرکت کند.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، جهان عرب ، فرهنگ عربی ، اندیشه معاصر ، غرب آسیا