مرور نظام مند پژوهش های حوزه دیپلماسی علم و فناوری در راستای برندسازی(با تاکید بر پژوهش های انجام شده در نشریه های جمهوری اسلامی ایران)

دیپلماسی علم و فناوری به عنوان مفهومی میان رشته ای، در دهه اخیر به یکی از محورهای کلیدی در روابط بین الملل و سیاست گذاری علمی تبدیل شده که ظرفیت برندسازی کشورها را دارد. این حوزه موضوعاتی از علوم سیاسی، جامعه شناسی، علوم ارتباطات، حقوق، روان شناسی، اقتصاد و روابط بین الملل را در بر می گیرد و هدف آن شناسایی مسائل و ارائه راهکارهایی برای رفع کاستی های پژوهشی، سیاست گذاری و تقویت برندسازی است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش مرور نظام مند، به طبقه بندی تحقیقات انجام شده و تحلیل موضوع های مطرح شده در هر دسته پرداخته است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر داده ها ترکیبی از روش های کمی و کیفی است که با استفاده از داده های استخراج شده از نشریه های داخلی ایران انجام شده است.نتایج نشان دهنده تنوع رویکردهای نظری و روش های پژوهشی شامل نمونه گیری کمی و کیفی و بهره گیری از روش های آماری و تحلیل مضمون است. رشد چشمگیر مقالات این حوزه در دو دهه اخیر، به ویژه با مشارکت پژوهشگران جوان در رشته های مختلف، نشان دهنده توجه فزاینده به این موضوع در راستای برندسازی است. تحلیل مضمون پژوهش ها پنج مقوله اصلی را شناسایی کرد: علل تاثیرگذار، چیستی (ماهیت)، چرایی (اهداف)، چگونگی (ملاحظات پیاده سازی) و تاثیر (پیامدها). باوجود پیشرفت ادبیات این حوزه، فقدان چهارچوب نظری یکپارچه همچنان چالش اصلی در فهم و اجرای دیپلماسی و برندسازی علم و فناوری است. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای تدوین راهبردهای جامع در بهره گیری از ظرفیت های علمی و فناورانه در سطوح ملی و فراملی فراهم کند و جایگاه علمی کشور را در جهت برندسازی آن در سطح جهانی ارتقا دهد.نتایج فراتحلیل نشان دهنده تنوع رویکردهای نظری و روش های پژوهشی، شامل نمونه گیری کمی و کیفی و بهره گیری از روش های آماری و تحلیل مضمون است. رشد چشمگیر مقالات این حوزه در دو دهه اخیر، به ویژه با مشارکت پژوهشگران جوان در رشته های مختلف، نشان دهنده توجه فزاینده به این موضوع در راستای برندسازی است. تحلیل مضمون پژوهش ها پنج مقوله اصلی را شناسایی کرد: علل تاثیرگذار، چیستی (ماهیت)، چرایی (اهداف)، چگونگی (ملاحظات پیاده سازی) و تاثیر (پیامدها). با وجود پیشرفت ادبیات این حوزه، فقدان چارچوب نظری یکپارچه همچنان چالش اصلی در فهم و اجرای دیپلماسی و برندسازی علم و فناوری است. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای تدوین راهبردهای جامع در بهره گیری از ظرفیت های علمی و فناورانه در سطوح ملی و فراملی فراهم کند، جایگاه علمی کشور را در جهت برندسازی آن در سطح جهانی ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

برندسازی ، دیپلماسی علم و فناوری ، مطالعات بین رشته ای ، مرور نظام مند ، تحلیل مضمون