نقش و جایگاه نوین امور تربیتی و فعالیت های آموزشی در نظام آموزش و پرورش معاصر: چالش ها، افق ها و راهبردهای تحولی (مطالعه مروری)

امور تربیتی به عنوان یکی از ارکان هویتی و پایه های بنیادین نظام تعلیم و تربیت رسمی کشور، رسالت خطیر هدایت اخلاقی، دینی، روانی و اجتماعی نسل نوخاسته را بر عهده دارد. با گسترش شتابان فناوری های نوین، دگرگونی در زیست جهان دانش آموزان و تکوین بحران های شناختی و هویتی، الگوهای سنتی و صوری مربی گری با ناکارآمدی و ایستایی مواجه شده اند. هدف پژوهش حاضر، واکاوی نقادانه و مروری جامع بر اسناد، پژوهش ها و رویکردهای تحولی حوزه امور تربیتی و آموزشی به منظور تبیین چالش ها، بازخوانی رسالت ها و ارائه راهکارهای انطباقی و کاربردی است. روش پژوهش در این مطالعه، کیفی و مبتنی بر سنت مرور نظام مند روایتی بوده که طی آن، اسناد بالادستی (نظیر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش)، پژوهش های اصیل، مقالات علمی-پژوهشی و کتب مرجع پایگاه های نورمگز، مگ ایران و پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی تحلیل شده اند. یافته های این واکاوی نشان می دهد امور تربیتی در حال حاضر با چهار ابرچالش «تفکیک ناروای آموزش از پرورش»، «غلبه نگرش های شکلی، مناسبت محور و بخشنامه ای»، «ضعف شایستگی های حرفه ای و سواد فناورانه مربیان» و «عدم ادغام شیوه های تربیت عقلانی و فکورانه» روبروست. برای برون رفت از این چالش ها، بازتعریف نقش مربی به تسهیل گر گفتگو و تفکر انتقادی، طراحی برنامه های موقعیت محور و احیای ساحت های شش گانه تربیت تمام ساحتی ضرورت دارد.

کلیدواژه ها:

امور تربیتی ، تعلیم و تربیت اسلامی ، سند تحول بنیادین ، شایستگی های حرفه ای ، تفکر انتقادی ، تربیت تمام ساحتی.