تدریس تلفیقی تاریخ معاصر ایران با استفاده از تحلیل ریشه های رویدادهای روز برای افزایش انگیزه و یادگیری عمیق در پایه دوازدهم

درس تاریخ در بسیاری از کلاس های دوره متوسطه، به دلیل غلبه روش های سخنرانی، تاکید بر حفظ تاریخ ها و نام ها، و فاصله میان محتوای کتاب درسی و تجربه های روزمره دانش آموزان، با کاهش انگیزه و مشارکت فعال آنان روبه رو است. دانش آموزان معمولا می توانند برخی وقایع تاریخی را بازگو کنند، اما در تحلیل علت ها، پیامدها، پیوستگی رویدادها و ارتباط گذشته با مسائل روز جامعه با دشواری مواجه می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تدریس تلفیقی تاریخ معاصر ایران با تحلیل ریشه های رویدادهای روز بر افزایش انگیزه و یادگیری عمیق دانش آموزان پایه دوازدهم انجام شده است.در این درس پژوهی، اعضای گروه آموزشی با مشاهده وضعیت موجود، طراحی سناریوی اولیه، اجرای تدریس، گردآوری داده ها، تحلیل رفتار و پاسخ های دانش آموزان و بازطراحی سناریو، تلاش کردند شیوه ای فعال و مسئله محور برای تدریس تاریخ ارائه دهند. محور اصلی تدریس، پیوند دادن مباحث مربوط به ملی شدن صنعت نفت و تحولات سیاسی و اقتصادی تاریخ معاصر ایران با موضوعات روز مرتبط با انرژی، استقلال اقتصادی، نقش رسانه ها و مشارکت اجتماعی بود. در اجرای نخست، مشکلاتی مانند گستردگی موضوع، ابهام در فعالیت گروهی و ناتوانی برخی دانش آموزان در تشخیص رابطه علت و معلولی مشاهده شد. بر اساس یافته های به دست آمده، سناریوی آموزشی اصلاح شد و در اجرای دوم، از پرسش های هدایت شده، تحلیل تدریجی منابع، تقسیم نقش ها، مقایسه روایت ها و برگه سازمان دهنده استفاده شد.نتایج نشان داد که ارتباط هدفمند میان تاریخ و مسائل روز، در صورتی که با منابع معتبر، پرسش های دقیق و هدایت آموزشی همراه باشد، می تواند علاقه دانش آموزان را افزایش دهد، مشارکت آنان را فعال تر کند و زمینه شکل گیری یادگیری عمیق، تفکر انتقادی و توانایی تحلیل تاریخی را فراهم آورد. همچنین مشخص شد که استفاده از رویدادهای روز نباید به بیان سطحی اخبار یا تحمیل یک برداشت خاص محدود شود، بلکه باید به عنوان نقطه آغاز پرسشگری، مقایسه شواهد و فهم ریشه های تاریخی مسائل مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، تاریخ معاصر ایران ، تدریس تلفیقی ، تحلیل رویدادهای روز ، انگیزه یادگیری ، یادگیری عمیق ، تفکر تاریخی ، تفکر انتقادی ، پایه دوازدهم