همزیستی انسان و ماشین در رهبری آموزشی: بررسی ابعاد روانشناختی و اخلاقی تصمیم گیری های مدیران با کمک هوش مصنوعی

ورود هوش مصنوعی به عرصه مدیریت آموزشی، اگرچه کارایی اداری و تصمیم گیری مبتنی بر داده را ارتقا بخشیده، اما پرسش های بنیادینی را درباره ماهیت تصمیم گیری انسانی، اصالت روان شناختی و مسئولیت اخلاقی مدیران مطرح کرده است. این مقاله با هدف تحلیل ابعاد روان شناختی و اخلاقی همزیستی مدیران آموزشی با سیستم های هوش مصنوعی تدوین شده است. روش پژوهش، مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی مطالعات منتشرشده در بازه ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی است. یافته ها نشان می دهد که اتکای بیش ازحد به هوش مصنوعی بدون سازوکارهای نظارتی شناختی، به کاهش خودکارآمدی رهبری و افزایش تخلفات اخلاقی می انجامد، در حالی که بلوغ در هم افزایی انسان-ماشین، چرخه تصمیم گیری راهبردی را به طور معناداری کوتاه می کند . همچنین چالش هایی نظیر نقض حریم خصوصی، تبعیض الگوریتمی و کاهش تعاملات انسانی در بستر مدیریت آموزشی ایران و جهان شناسایی شد . نتیجه گیری مقاله آن است که همزیستی مطلوب نه در واگذاری تصمیم به ماشین و نه در انکار آن، بلکه در طراحی الگوی «حاکمیت شناختی» نهفته است که در آن هوش مصنوعی به عنوان ابزار پشتیبان تصمیم و انسان به عنوان مرجع نهایی قضاوت اخلاقی و حرفه ای عمل می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، رهبری آموزشی ، تصمیم گیری ، اخلاق ، خودکارسازی شناختی ، همزیستی انسان-ماشین