بررسی تاثیر روش تدریس مبتنی بر آزمایش های عملی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس فیزیک

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش تدریس مبتنی بر آزمایش های عملی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس فیزیک انجام شد. فیزیک به عنوان علمی تجربی، ذاتا با مشاهده، اندازه گیری و آزمون فرضیه پیوند دارد؛ با این حال، آموزش آن در بسیاری از کلاس ها به انتقال شفاهی فرمول ها و مفاهیم انتزاعی محدود شده است. این مطالعه با روش مروری–تحلیلی و با استناد به شواهد پژوهشی موجود، مبانی نظری (یادگیری تجربی کلب و ساخت گرایی)، پیشینه تجربی و یافته های کمی مرتبط با اثربخشی آزمایش های عملی را بررسی می کند. یافته های فراتحلیل ها نشان می دهد که آموزش مبتنی بر آزمایشگاه بر پیشرفت تحصیلی علوم و فیزیک اثر مثبت و معناداری با اندازه اثر متوسط تا بزرگ دارد (d ≈ ۰/۹۴ و در برخی برآوردها بالاتر). مطالعات تجربی نیز حاکی از آن است که دانش آموزانی که در آزمایش های عملی منظم و ساخت یافته شرکت می کنند، در مقایسه با گروه کنترل، نمرات پس آزمون بالاتری کسب می کنند؛ این بهبود در دانش آموزان با عملکرد متوسط و در مهارت های مرتبط با درک مفهومی و استدلال علی محسوس تر است. در عین حال، صرف «حضور در آزمایشگاه» تضمین کننده یادگیری نیست و کیفیت طراحی آزمایش، میزان راهنمایی، فرصت بازاندیشی و پیوند آن با مفاهیم نظری، تعیین کننده اثربخشی است. نتایج بر ضرورت حرکت از آزمایش های تاییدی صرف به سوی آزمایش های کاوش محور و ساخت یافته، همراه با چرخه پیش بینی–مشاهده–تبیین و ادغام فناوری های مکمل، دلالت دارد.

کلیدواژه ها:

آزمایش های عملی ، پیشرفت تحصیلی ، درس فیزیک ، یادگیری تجربی ، آموزش کاوش محور