روایت پژوهی درباره اسلوب های رفتاری دانش آموزان

روایت پژوهی یکی از روش های پژوهش کیفی است که در آن داستان های تجربه های زیسته ی افراد، همانند داستان های کلاس درس، به عنوان داده ی پژوهشی بررسی، تحلیل و معنابخشی می شوند؛ از این رو شناخت «اسلوب های رفتاری دانش آموزان» — یعنی شیوه ها و عادت های رفتاری پایداری که یادگیرندگان در تعامل با معلم، هم کلاسی ها و تکالیف درسی از خود نشان می دهند — بستری بسیار مناسب برای کاربست این روش است. پژوهش حاضر با رویکرد روایت پژوهی و در بستر یک کلاس درس پایه ابتدایی انجام شد و هدف آن بازگویی، تحلیل و معناسازی رفتارهای رفتاری ناهماهنگ دانش آموزان نظیر بی توجهی، پرخاشگری، انزوا و ضعف در رعایت قوانین کلاس بود. داده ها از طریق مشاهده ی مستقیم و مداوم، مصاحبه های غیررسمی، خاطره نویسی و مرور مدارک و کارنامه ها گردآوری شد و در قالب سه روایت میدانی بازنمایی گردید. تحلیل روایت ها با کدگذاری مضامینی چون «نیاز به توجه و دیده شدن»، «الگوبرداری از محیط خانواده» و «حس شکست و فرار از تکلیف» انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که اسلوب های رفتاری نامطلوب دانش آموزان، پیش از آنکه نشانه ی نافرمانی یا ضعف اخلاقی باشند، پیام های معناداری درباره ی نیازهای عاطفی، خانوادگی و آموزشی فرزندان اند؛ و آن گاه که معلم به جای قضاوت، به روایت گوش می سپارد و معنا می سازد، هم فضای کلاس به تدریج آرام و منظم می شود و هم بنیان اقدام تربیتی اثربخش گذاشته می شود.

کلیدواژه ها:

روایت پژوهی ، اسلوب های رفتاری ، دانش آموز ، پژوهش کیفی ، معلم پژوهنده ، رفتار نامطلوب.