هم آفرینی مدیرومشاور:الگویی برای پیشگیری مدرسه محورازآسیب های روانی،اجتماعی و تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین الگویی برای پیشگیری مدرسه محور از آسیب های روانی، اجتماعی و تحصیلی بر پایه هم آفرینی مدیر و مشاور مدرسه انجام شده است. مسئله اصلی آن است که در بسیاری از مدارس، نقش مدیر و مشاور به صورت موازی و جدا از یکدیگر تعریف می شود؛ مدیر بیشتر بر نظم، انضباط و مدیریت اجرایی تمرکز دارد و مشاور بر مداخله های فردی و درمانی، در حالی که آسیب های روانی، اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان ماهیتی چندوجهی دارند و در تلاقی خانواده، مدرسه، گروه همسالان و فضای فرهنگی شکل می گیرند؛ از این رو، مداخله های تک بعدی و جزیره ای نمی توانند از بروز یا تشدید این آسیب ها پیشگیری کنند. در این پژوهش، با روش مروری و تحلیلی، ابتدا مبانی نظری هم آفرینی، رهبری آموزشی توزیع شده، مشاوره مدرسه و پیشگیری مدرسه محور بررسی شده، سپس با مطالعه و تحلیل نتایج پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط، مولفه ها، سازوکارها، موانع و راهکارهای استقرار هم آفرینی مدیر و مشاور استخراج شده است. روند پژوهش بر سه گام استوار بوده است: نخست، واکاوی مفهومی و نظری هم آفرینی و پیشگیری مدرسه محور؛ دوم، مرور نظام مند و تحلیلی ادبیات پژوهشی داخلی و خارجی در باب نقش مدیر و مشاور در پیشگیری؛ و سوم، ترکیب یافته ها در قالب یک الگوی مفهومی–عملیاتی شامل ابعاد ساختاری، فرآیندی، رابطه ای، برنامه ای و ارزشیابی. یافته های تحلیلی نشان می دهد که هم آفرینی مدیر و مشاور زمانی به پیشگیری موثر منجر می شود که سه شرط هم زمان فراهم آید: بازتعریف نقش ها از حالت موازی به حالت مکمل، ایجاد سازوکارهای رسمی گفت وگو و تصمیم گیری مشترک، و پیوند برنامه های پیشگیری با داده های بومی مدرسه و مشارکت خانواده و دانش آموزاننتیجه گیری پژوهش این است که پیشگیری مدرسه محور از آسیب های روانی، اجتماعی و تحصیلی نه یک برنامه الحاقی، بلکه یک راهبرد تلفیقی و مستمر است که در آن مدیر و مشاور با هم آفرینی، سرمایه اجتماعی مدرسه را به عنوان مهم ترین منبع پیشگیری بازسازی می کنند و از مداخله های پس از وقوع به سوی پیشگیری پیش از وقوع و توانمندسازی همه جانبه دانش آموزان حرکت می کنند.

کلیدواژه ها:

هم آفرینی ، مشاور مدرسه ، مدیریت مدرسه ، پیشگیری مدرسه محور ، آسیب های روانی–اجتماعی–تحصیلی