از انتقال اطلاعات به ساخت معنا، واکاوی نقش یادگیری مبتنی بر مسئله در محیط های آموزشی دیجیتال

گذار از الگوهای تدریس سنتی مبتنی بر انتقال یک طرفه اطلاعات به رویکردهای فعال سازی محور، یکی از ضرورت های کلیدی تحول پداگوژیک در عصر دیجیتال است. مقاله حاضر با تمرکز بر مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) در بستر محیط های آموزشی دیجیتال، به واکاوی ظرفیت ها، چالش ها و افق های پیش روی این رویکرد در ارتقای عمق یادگیری می پردازد. در بخش نخست، نقش مسئله های واقعی و چندبعدی در تحریک تفکر انتقادی، یادگیری همکاری محور و انتقال معنای مفاهیم انتزاعی بررسی می شود و تاثیر ابزارهای دیجیتال (مانند پلتفرم های همکارانه، شبیه سازی و تحلیل داده) در غنی سازی فرآیند حل مسئله مورد تحلیل قرار می گیرد. در بخش دوم، موانع عملیاتی شامل چالش های طراحی مسئله های متناسب با سطوح مختلف یادگیری، محدودیت های زمانی و زیرساختی در پیاده سازی PBL در کلاس های شلوغ، خطر سطحی سازی فرآیند در صورت اتکای بیش از حد به فناوری و ضرورت بازتعریف نقش معلم از «منتقل کننده محتوا» به «تسهیل گر و راهنمای شناختی» تحلیل می شود. در بخش پایانی، مقاله با ترسیم افق های آینده شامل ادغام هوش مصنوعی در طراحی و ارزیابی مسئله های یادگیری، توسعه شبکه های بین موسسه ای برای حل مسئله های بین رشته ای و ضرورت بازآموزی معلمان در طراحی پداگوژیک دیجیتال، به ارائه چارچوبی عملیاتی برای گذار از حافظه سازی سطحی به یادگیری عمیق و پایدار می پردازد. یافته های این پژوهش می تواند راهنمای مفیدی برای طراحان برنامه درسی، معلمان، مدیران آموزشی و پژوهشگران حوزه پداگوژی دیجیتال باشد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر مسئله ، پداگوژی دیجیتال ، یادگیری عمیق ، حل مسئله ، تفکر انتقادی ، یادگیری همکاری محور ، نقش معلم در عصر دیجیتال ، طراحی آموزشی ، هوش مصنوعی در آموزش ، ساخت معنا.