تاثیر روش تدریس پروژه محور بر تقویت خلاقیت و ایده پردازی هنرجویان طراحی لباس

صنعت مد و پوشاک در دو دهه اخیر با تحولات شتابان فناورانه، تغییر الگوهای مصرف و ظهور پارادایم های پایداری و هویت محوری مواجه بوده است؛ تحولاتی که طراحان لباس را ناگزیر از برخورداری از توانایی ایده پردازی اصیل، تفکر واگرا و حل مسئله خلاق می سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش تدریس پروژه محور (Project-Based Learning) بر تقویت خلاقیت و ایده پردازی هنرجویان رشته طراحی لباس در موسسات آموزش فنی و حرفه ای انجام شده است. مبنای نظری پژوهش، تلفیقی از نظریه سازنده گرایی اجتماعی ویگوتسکی، یادگیری تجربی دیویی، مدل مولفه ای خلاقیت آمابایل و چهار مولفه تفکر واگرای تورنس (سیالی، انعطاف پذیری، اصالت و بسط) و نیز مدل پنج مرحله ای تفکر طراحی است. روش پژوهش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل بود؛ جامعه آماری هنرجویان رشته طراحی لباس و نمونه شامل ۴۰ هنرجو (۲۰ نفر گروه آزمایش و ۲۰ نفر گروه کنترل) بود که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه جایگذاری شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون تفکر خلاق تورنس (TTCT فرم تصویری الف) و چک لیست محقق ساخته ارزیابی خلاقیت ژوژمان طراحی لباس بود. گروه آزمایش طی یک کارگاه هشت هفته ای پروژه محور، از دریافت بریف طراحی تا ارائه کالکشن نهایی و ژوژمان کلاسی را طی کرد، در حالی که گروه کنترل به روش سنتی استاد-محور آموزش دید. یافته ها با تحلیل کوواریانس نشان داد روش پروژه محور در هر چهار مولفه خلاقیت (سیالی، انعطاف پذیری، اصالت و بسط ایده) و نیز کیفیت ایده پردازی ژوژمان ها به طور معناداری موثرتر از آموزش سنتی بوده است (p<۰/۰۵). یافته ها حاکی از آن است که ساختار مبتنی بر پروژه واقعی، بازخورد ژوژمانی و کار استودیویی گروهی، گذار هنرجو از کپی برداری ژورنالی به کانسپت سازی مفهومی را تسهیل می کند و پیامدهای مهمی برای بازطراحی سرفصل های آموزش هنر در نظام فنی و حرفه ای دارد.

کلیدواژه ها:

روش تدریس پروژه محور (PBL) ، خلاقیت ، ایده پردازی ، طراحی لباس ، آموزش فنی و حرفه ای ، تفکر واگرا ، مودبورد (Mood Board).