نقش مدرسه هوشمند در پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی دانش آموزان

تحولات سریع فناوری و تغییرات گسترده در نیازهای جامعه قرن بیست و یکم، نظام های آموزشی را با ضرورت بازآفرینی محیط های یادگیری مواجه ساخته است. در این میان، مفهوم «مدرسه هوشمند» به عنوان یکی از نوآورانه ترین پارادایم های آموزشی مطرح شده است که با ادغام فناوری های نوین در فرایند یاددهی-یادگیری، به پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی دانش آموزان کمک می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدرسه هوشمند در پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی دانش آموزان انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی-تحلیلی از نوع مروری نظام مند است که با بررسی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مدرسه هوشمند از طریق شش سازوکار اصلی بر پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی اثر می گذارد: فراهم کردن محیط یادگیری غنی و چندرسانه ای، شخصی سازی یادگیری متناسب با نیازهای فردی، تقویت یادگیری فعال و مشارکتی، ایجاد فرصت های کاوش و حل مسئله، فراهم کردن بازخورد فوری و مستمر، و تقویت مهارت های خودتنظیمی و فراشناختی. همچنین، یافته ها نشان می دهد که اثربخشی مدرسه هوشمند بر خلاقیت و تفکر انتقادی به عواملی مانند کیفیت زیرساخت های فناورانه، سواد دیجیتال معلمان و دانش آموزان، کیفیت محتوای آموزشی دیجیتال، سبک رهبری مدرسه، و بافت فرهنگی و اجتماعی بستگی دارد. نتایج این پژوهش بر ضرورت توسعه زیرساخت های هوشمند، توانمندسازی معلمان، تولید محتوای دیجیتال با کیفیت، و تدوین سیاست های حمایتی برای تحقق مدرسه هوشمند تاکید می کند و نشان می دهد که مدرسه هوشمند، نه تنها به بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان منجر می شود، بلکه به پرورش خلاقیت، تفکر انتقادی و مهارت های قرن بیست و یکم نیز کمک می کند.

کلیدواژه ها:

مدرسه هوشمند ، خلاقیت ، تفکر انتقادی ، فناوری آموزشی ، یادگیری فعال.