کلاس درس بازی محور؛ راهکاری نوین برای افزایش انگیزه، مشارکت و یادگیری پایدار دانش آموزان

بی انگیزگی، عدم مشارکت فعال و یادگیری سطحی، از جمله چالش های پایدار نظام های آموزشی در سراسر جهان هستند که کیفیت یادگیری و موفقیت تحصیلی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار می دهند. در دهه های اخیر، رویکرد «یادگیری بازی محور» به عنوان یکی از نوآورانه ترین و اثربخش ترین پارادایم های آموزشی مطرح شده است که با ترکیب عناصر بازی و فرایند یادگیری، به افزایش انگیزه، مشارکت و یادگیری پایدار دانش آموزان کمک می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کلاس درس بازی محور در افزایش انگیزه، مشارکت و یادگیری پایدار دانش آموزان انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی-تحلیلی از نوع مروری نظام مند است که با بررسی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که یادگیری بازی محور از طریق شش سازوکار اصلی بر انگیزه، مشارکت و یادگیری پایدار اثر می گذارد: ایجاد تجربه لذت بخش و هیجان انگیز، فراهم کردن چالش های متناسب و قابل مدیریت، ارائه بازخورد فوری و مستمر، تقویت احساس خودمختاری و شایستگی، ایجاد فرصت های تعامل و همکاری، و پرورش تفکر انتقادی و حل مسئله. همچنین، یافته ها نشان می دهد که اثربخشی یادگیری بازی محور به عواملی مانند طراحی مناسب بازی، تناسب با اهداف آموزشی، کیفیت معلم، ویژگی های دانش آموزان، و بافت فرهنگی و اجتماعی کلاس بستگی دارد. نتایج این پژوهش بر ضرورت ادغام یادگیری بازی محور در برنامه های درسی و تربیت معلم تاکید می کند و نشان می دهد که کلاس درس بازی محور، نه تنها به افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان منجر می شود، بلکه به یادگیری عمیق تر، پایدارتر و معنادارتر نیز کمک می کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان با طراحی بازی های آموزشی متناسب با اهداف درسی، استفاده از بازی های دیجیتال و غیردیجیتال، و ایجاد محیط های یادگیری تعاملی و مشارکتی، زمینه افزایش انگیزه، مشارکت و یادگیری پایدار دانش آموزان را فراهم نمایند.

کلیدواژه ها:

یادگیری بازی محور ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت کلاسی ، یادگیری پایدار ، طراحی بازی آموزشی.