نقش خودتنظیمی یادگیری در پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

در نظام های آموزشی امروز، صرف انتقال محتوای درسی به دانش آموزان، تضمین کننده موفقیت تحصیلی نیست؛ بلکه توانایی دانش آموزان در مدیریت فرایند یادگیری، انتخاب راهبردهای موثر و تنظیم فرایندهای شناختی و فراشناختی، از عوامل مهم در دستیابی به پیشرفت تحصیلی محسوب می شود. در این راستا، راهبردهای یادگیری به عنوان مجموعه ای از روش ها و فنون هدفمند، نقش مهمی در بهبود کیفیت یادگیری، افزایش انگیزش و ارتقای عملکرد تحصیلی ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل نقش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی در ارتقای خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تدوین شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی تحلیلی و از طریق بررسی منابع و پژوهش های مرتبط داخلی منتشرشده در فاصله سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳، به تحلیل مولفه های موثر بر خودتنظیمی یادگیری و موفقیت تحصیلی می پردازد. یافته های حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که به کارگیری راهبردهایی نظیر برنامه ریزی، سازمان دهی اطلاعات، نظارت بر فرایند یادگیری، ارزیابی عملکرد، مدیریت زمان و کنترل توجه، می تواند در بهبود یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان موثر باشد. همچنین، این راهبردها با تقویت خودآگاهی یادگیری، افزایش انگیزش تحصیلی، کاهش اضطراب مرتبط با تحصیل و ایجاد نگرش مثبت نسبت به یادگیری ارتباط دارند. بر این اساس، توجه به آموزش راهبردهای یادگیری و تقویت مهارت های خودتنظیمی در مدارس، می تواند زمینه ساز ارتقای کیفیت فرایندهای آموزشی و بهبود پیامدهای تحصیلی دانش آموزان باشد. در نهایت، پیشنهاد می شود آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی به صورت هدفمند در برنامه های درسی مدارس ایران گنجانده شود و معلمان نیز با بهره گیری از روش های آموزشی فعال، زمینه توسعه یادگیری مستقل و مسئولانه را در دانش آموزان فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

راهبردهای یادگیری ، راهبردهای شناختی ، راهبردهای فراشناختی ، خودتنظیمی یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، عملکرد تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، مدیریت زمان ، کنترل توجه ، یادگیری خودتنظیم.