توانمندسازی دانش آموزان برای نقد و ارزیابی محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در رسانه های آموزشی دیجیتال

پژوهش حاضر با هدف توانمندسازی دانش آموزان برای نقد و ارزیابی محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در رسانه های آموزشی دیجیتال انجام شد. در عصر دیجیتال، گسترش روزافزون ابزارهای هوش مصنوعی مولد و تولید محتوای بسیار واقع گرایانه، مرز میان اطلاعات اصیل و محتوای مصنوعی را به شدت محو کرده و ضرورت تجهیز دانش آموزان به مهارت های تحلیل انتقادی، تشخیص محتوای جعلی و ارزیابی اعتبار منابع اطلاعاتی را بیش از پیش آشکار ساخته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه های سواد رسانه ای، هوش مصنوعی و برنامه ریزی درسی، مولفه ها و ابعاد الگو استخراج شد. در بخش کمی، اعتبار الگو با نظرسنجی از صاحب نظران و کاربست آن در یک مطالعه شبه آزمایشی با گروه کنترل و آزمایش مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که الگوی آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در قالب پنج مولفه اصلی شامل تحلیل انتقادی محتوا، راستی آزمایی هوشمند، تشخیص محتوای مصنوعی، تولید محتوای مسئولانه و شهروندی سایبری، بر تقویت مهارت های سواد رسانه ای دانش آموزان تاثیر معناداری دارد. همچنین، نتایج اعتبارسنجی الگو حاکی از آن بود که الگوی مذکور از نظر متخصصان از اعتبار درونی و بیرونی مطلوبی برخوردار است. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که آموزش سواد رسانه ای مبتنی بر هوش مصنوعی در برنامه درسی رسمی مدارس گنجانده شود و معلمان با ابزارهای هوشمند تحلیل و راستی آزمایی رسانه ای آشنا شوند.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، هوش مصنوعی ، نقد محتوا ، دانش آموزان ، رسانه های آموزشی دیجیتال