مطالعه عدالت آموزشی و توزیع فرصت های یادگیری میان مدارس مناطق برخوردار و کم برخوردار

عدالت آموزشی به مثابه یکی از اهداف بنیادین سیاست گذاری عمومی، ناظر بر تضمین دسترسی منصفانه به فرصت های یادگیری با کیفیت برای همه دانش آموزان است. با این حال، در بسیاری از کشورها و نیز در سطح درون شهری و بین منطقه ای، توزیع فرصت های یادگیری میان مدارس مناطق برخوردار و کم برخوردار نامتوازن است و این نابرابری در قالب تفاوت در منابع مالی و انسانی، کیفیت تدریس، زیرساخت ها، برنامه های حمایتی، سرمایه فرهنگی خانواده ها و شبکه های اجتماعی بازتولید می شود. مقاله حاضر با رویکرد مروری تحلیلی و بدون استفاده از جامعه آماری، به مطالعه ابعاد عدالت آموزشی و سازوکارهای توزیع فرصت های یادگیری در دو دسته مدرسه های مناطق برخوردار و کم برخوردار می پردازد. چارچوب نظری بر پیوند میان عدالت توزیعی، عدالت رویه ای و عدالت شناختی در آموزش استوار است و از مفاهیمی چون فرصت یادگیری، سرمایه فرهنگی، اثر همسالان و کارآمدی مدرسه بهره می گیرد. یافته های مرور نشان می دهد سیاست های تامین مالی، الگوهای تخصیص معلم، شیوه های گزینش دانش آموز، کیفیت رهبری مدرسه و محیط یادگیری، تعیین کننده اصلی فاصله فرصت ها هستند. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت سیاست های جبرانی هدفمند، بازتوزیع منابع، حمایت از معلمان در مناطق کم برخوردار و تقویت پاسخ گویی عادلانه تاکید دارد.