شناسایی تفاوت های فردی و نقش آن در پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان

تفاوت های فردی یکی از بنیادی ترین واقعیت های کلاس درس است و بی توجهی به آن می تواند هم فرصت یادگیری و هم رشد اخلاقی و اجتماعی دانش آموزان را محدود کند. مقاله حاضر با هدف تبیین مفهوم تفاوت های فردی و تحلیل نقش آن در پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان، به شیوه مروری تحلیلی و با استفاده از پژوهش های فارسی و انگلیسی تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد تفاوت در آمادگی شناختی، انگیزش، هیجان، سبک پردازش، ویژگی های شخصیتی، زمینه خانوادگی و نیازهای آموزشی، بر چگونگی مشارکت دانش آموز و کیفیت عملکرد او اثر می گذارد. مطالعه قدم پور، گراوند و سبزیان در میان ۳۸۴ دانش آموز دوره متوسطه استان لرستان، میان برخی سبک های یادگیری و انگیزه پیشرفت و پیشرفت تحصیلی رابطه معنادار گزارش کرده است. همچنین پژوهش های جدید درباره آموزش تمایزیافته نشان می دهد تنظیم محتوا، فرایند، محصول و محیط یادگیری بر پایه آمادگی و علایق دانش آموزان، می تواند پیشرفت تحصیلی و مشارکت آنان را بهبود دهد. در عین حال، مقاله بر این نکته تاکید می کند که تفاوت فردی نباید به برچسب ثابت یا توجیه کاهش انتظارات تبدیل شود. نتیجه اصلی آن است که شناسایی چندبعدی، ارزیابی مستمر و آموزش انعطاف پذیر، سه شرط تبدیل تفاوت های فردی به فرصت رشد برای همه دانش آموزان است.