شناسایی چالش های اخلاقی و حقوقی نظارت تربیتی بر رفتارهای آنلاین دانش آموزان

گسترش پرشتاب فناوری های ارتباطی و ورود سامانه های یادگیری مجازی به زیست بوم آموزش و پرورش، ضرورت بازتعریف شیوه های پایش رفتاری را اجتناب ناپذیر ساخته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالش های اخلاقی و حقوقی نظارت تربیتی بر کنش های سایبری دانش آموزان به رشته تحریر درآمده است. شیوه پژوهش مبتنی بر رویکرد تحلیلی اسنادی و با تکیه بر بررسی انتقادی متون نظری، اسناد حقوقی و چارچوب های تربیتی سامان یافته است. یافته ها نشان می دهد نظارت مفرط الکترونیکی مرزهای حق بر حریم خصوصی و استقلال فردی فراگیران را تهدید کرده و زمینه ساز ایجاد بی اعتمادی، زوال رشد اخلاقی خودپیرو و دگرگونی رابطه شاگرد و معلم می گردد. از منظر حقوقی، ابهام در قلمرو مداخله مدارس در زیست خصوصی خارج از زمان مدرسه، جمع آوری نامتناسب داده ها و نبود قوانین شفاف پیرامون مسئولیت مدنی و کیفری کنش های برخط، از بنیادی ترین چالش ها محسوب می شود. در نتیجه، جایگزینی نظارت تنبیهی با نظارت آگاه ساز، تدوین آیین نامه های دقیق حمایت از داده های آموزشی و ارتقای سواد زیست بوم دیجیتال به عنوان راهبردهای اساسی پیشنهاد می شود.