چارچوبی فرهنگ محور برای معماری آرامش محور : ICAS نظام معماری آرامش محور ایرانی

معماری معاصر در سال های اخیر دامنه توجه خود را از عملکرد سازه ای، بهره وری انرژی و سازماندهی عملکردی فراتر برده و به موضوعاتی همچون بهزیستی انسان، آسایش روانی، تجربه حسی، هویت و رابطه انسان با محیط ساخته شده توجه بیشتری نشان داده است. با وجود این، بسیاری از نظام های ارزیابی موجود این ابعاد را به صورت جداگانه بررسی می کنند و رویکردهای فرهنگ محور برای معماری آرامش محور همچنان کمتر توسعه یافته اند.این مقاله «نظام معماری آرامش محور ایرانی» (ICAS) را به عنوان یک چارچوب مفهومی و ارزیابی فرهنگ محور برای شناخت، طراحی و ارزیابی محیط های معماری با تاکید صریح بر آرامش انسانی، بازیابی روانی، آسایش محیطی، هویت فرهنگی و تجربه فضایی معرفی می کند. ICAS بر این فرض استوار است که آرامش معماری یک ویژگی فیزیکی منفرد نیست، بلکه شرایطی برآمده از تعامل سازماندهی فضایی کیفیت های حسی، شرایط محیطی، ارتباط با طبیعت، حریم و امنیت، معنای فرهنگی، تعامل اجتماعی، هندسه، تناسب و ادراک انسانی است .این چارچوب بر مبانی روان شناسی محیط، پژوهش های محیط های ترمیم کننده، طراحی زیست دوستانه، طراحی انسان محور، سنت های معماری ایرانی اسلامی و ارزیابی عملکرد ساختمان استوار است. در مرحله کنونی توسعه، ICAS شامل ده حوزه عملیاتی و چهل زیرشاخص پیشنهادی است که برای معرفی بین المللی می توان آن ها را در قالب هشت بعد مفهومی گسترده تر سازماندهی کرد. این مقاله مبانی نظری هشت بعد اصلی، مدل ارزیابی پیشنهادی، زمینه معماری ایرانی اسلامی و روش پژوهشی پیشنهادی برای اعتبارسنجی مطالعات موردی آینده را ارائه می کند.