اثربخشی روش تدریس وارونه در بستر مجازی برخودتنظیمی یادگیری وبارشناختی فراگیران

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روش تدریس وارونه در بستر مجازی بر خودتنظیمی یادگیری و بار شناختی فراگیران به مرحله اجرا درآمد. این مطالعه بر اساس ماهیت و اهداف، کاربردی و از منظر شیوه گردآوری داده ها، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه فراگیران یک مقطع مشخص در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل دادند که از میان آن ها، تعداد ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جای دهی شدند. در مرحله مداخله، گروه آزمایش طی هشت جلسه تحت آموزش با رویکرد تدریس وارونه در بستر سامانه مدیریت یادگیری مجازی (ارائه ویدئوها و محتوای مقدماتی پیش از کلاس و تعامل و حل مسئله مشارکتی در زمان کلاس آنلاین) قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزش ها را به شیوه متداول مجازی دریافت نمود. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه خودتنظیمی یادگیری پینتریچ و دی گروت و پرسش نامه مقیاس بار شناختی پیاس و همکاران بود که روایی و پایایی آن ها به تایید رسید. مدل تحلیل داده ها با بهره گیری از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکوا) در نرم افزار SPSS اجرا شد. نتایج به دست آمده نشان داد که به کارگیری روش تدریس وارونه مجازی تاثیر مثبت و معناداری بر ارتقای خودتنظیمی یادگیری (بهبود مولفه های خودکارآمدی، راهبردهای شناختی و خودتنظیمی) داشته است ($P < ۰/۰۱$). همچنین یافته ها حاکی از کاهش معنادار بار شناختی نامربوط و بهینه سازی بار شناختی موثر در فراگیران گروه آزمایش بود. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که پیاده سازی کلاس وارونه در محیط های مجازی به دلیل فعال سازی نقش یادگیرنده و انتقال بار شناختی پردازش اولیه به خارج از زمان مستقیم کلاس، رویکردی اثربخش در ارتقای کیفیت یادگیری به شمار می رود.