تحلیل محتوای کتب درسی ادبیات فارسی دبستان از منظر عدالت جنسیتی و بازنمایی نقش زنان در جامعه

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتب درسی ادبیات فارسی دوره دبستان از منظر عدالت جنسیتی و بازنمایی نقش زنان در جامعه انجام شده است. کتاب های درسی مهم ترین رسانه آموزشی رسمی در شکل گیری نگرش کودکان نسبت به نقش های جنسیتی به شمار می روند و تصاویر و شخصیت های ارائه شده در آن ها بر ذهنیت دانش آموزان در باره جایگاه زنان و مردان اثر پایدار بر جای می گذارد. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیل محتوای کیفی، درون مایه های شعرها، داستان ها، حکایت ها و شخصیت های کتب فارسی دبستان را با تکیه بر مقوله های نقش خانوادگی، نقش شغلی، نقش اجتماعی، کارکردهای قهرمانی و میزان حضور زنان و مردان در متن و تصویر واکاوی کرده است. یافته ها نشان می دهد که در مجموع، حضور زنان و دختران در کتب فارسی دبستان کم تر از مردان و پسران است و زنان بیش تر در نقش های مادری و خانه داری بازنمایی شده اند. هرچند روند اصلاحات کتاب ها به تدریج به سوی تنوع نقش های زنان حرکت کرده، همچنان شکاف معناداری میان بازنمایی دو جنس دیده می شود. بر این اساس، بازنگری هدفمند در محتوای کتاب ها برای تحقق عدالت جنسیتی در متون آموزشی پیشنهاد شده است.