یادگیری بدون ترس؛ نقش محیط یادگیری امن در افزایش مشارکت کودکان پیش دبستانی

محیط یادگیری یکی از عوامل اساسی در شکل گیری تجربه های آموزشی کودکان پیش دبستانی است و میزان احساس امنیت روانی و عاطفی آنان می تواند بر نحوه حضور و مشارکتشان در فعالیت های آموزشی تاثیرگذار باشد. کودکان در این دوره سنی برای یادگیری موثر، علاوه بر امکانات و فعالیت های آموزشی مناسب، به محیطی نیاز دارند که در آن بتوانند بدون ترس از سرزنش، تمسخر یا قضاوت شدن، افکار، احساسات و پاسخ های خود را بیان کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش محیط یادگیری امن در افزایش مشارکت کودکان پیش دبستانی انجام شده است. در این پژوهش، محیط یادگیری امن به عنوان محیطی تعریف شده است که در آن روابط مربی و کودک بر پایه احترام، پذیرش، حمایت عاطفی، فرصت انتخاب، تشویق و پذیرش اشتباه شکل می گیرد. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و جامعه مورد مطالعه شامل کودکان پیش دبستانی و مربیان مراکز پیش دبستانی بوده است. داده ها با استفاده از مشاهده رفتار کودکان، پرسشنامه و ثبت میزان مشارکت آنان در فعالیت های آموزشی و گروهی گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد کودکانی که در محیطی آرام، حمایتگر و عاری از ترس از اشتباه قرار می گیرند، تمایل بیشتری به پاسخ گویی، پرسشگری، شرکت در فعالیت های گروهی، برقراری ارتباط با همسالان و انجام فعالیت های آموزشی نشان می دهند. همچنین، رفتار حمایتگرانه مربی، ایجاد فرصت برای بیان آزادانه ایده ها و برخورد مثبت با اشتباهات، از عوامل موثر در افزایش مشارکت کودکان شناسایی شد. بر اساس یافته ها می توان گفت ایجاد محیط یادگیری امن، علاوه بر کاهش اضطراب و کناره گیری کودکان، زمینه لازم برای تجربه یادگیری فعال و لذت بخش را فراهم می کند. بنابراین، توجه مربیان پیش دبستانی به امنیت عاطفی و روانی محیط یادگیری می تواند نقش مهمی در تقویت مشارکت آموزشی، اجتماعی و ارتباطی کودکان داشته باشد.