تحلیل آسیب شناسانه افت تحصیلی دانش آموزان در مناطق حاشیه نشین

افت تحصیلی یکی از ساختاری ترین معضلات نظام های آموزشی در کشورهای در حال توسعه به شمار می رود که در نواحی پیرامونی شهرها و سکونت گاه های غیررسمی با شدت و پیامدهای مخرب تری تبلور می یابد. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل جامع و آسیب شناسانه متغیرها، پیش ران ها، سازوکارها و پیامدهای چندوجهی افت تحصیلی دانش آموزان در بافت حاشیه نشینی با اتکا به چارچوب های نظری جامعه شناسی آموزش و پرورش و روان شناسی تربیتی است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی بر پایه بررسی نظام مند ادبیات نظری، اسناد بالادستی و تجارب جهانی در حوزه نابرابری های آموزشی و فضایی است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که افت تحصیلی در بافت های حاشیه ای حاصل یک گره خوردگی چندلایه میان فقر چندبعدی معیشتی، نارسایی در انتقال سرمایه فرهنگی و اجتماعی در کانون خانواده، نابرابری شدید در تخصیص منابع کالبدی و انسانی آموزش و پرورش، و بازتولید اضطراب و گسست هویتی در نسل نوپا است. تداوم این چالش ساختاری علاوه بر اتلاف منابع انسانی و سرمایه گذاری های آموزشی، چرخه بازتولید بین نسلی فقر و آسیب های شهری را پایدار می سازد. از این رو، استقرار عدالت آموزشی در این مناطق نیازمند سیاست گذاری های جبرانی، توسعه فضاها و آزمایشگاه های یادگیری، استقرار مشوق های حفظ معلمان باصلاحیت و تلفیق رویکردهای یاددهی متمایز با حمایت های همه جانبه زیستی و روان شناختی است.