پیش بینی رفتارسازشی دانش آموزان دارای ناتوانی های هوشی-تحولی آموزش پذیر براساس خودکارآمدی مادران

دانش آموزان دارای ناتوانی های هوشی-تحولی در انجام فعالیت های روزمره و مهارت های اجتماعی با چالش های متعددی روبرو هستند. از سوی دیگر، سلامت روان و باورهای انگیزشی والدین، به ویژه مادران به عنوان اصلی ترین مراقبان، نقش کلیدی در فرآیند توان بخشی این کودکان دارد. پژوهش حاضر با هدف پیش بینی رفتار سازشی دانش آموزان ناتوان هوشی-تحولی آموزش پذیر بر اساس میزان خودکارآمدی مادران انجام شد. این پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری را کلیه مادران با فرزند دارای ناتوانی های هوشی-تحولی آموزش پذیر شهر تهران در سال ۱۴۰۴، تشکیل دادند که از این میان ۳۱۵ نفر به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش از پرسشنامه های پرسشنامه رفتارسازشی وایلند دال (۱۹۵۳) و پرسشنامه سرمایه های روان شناختی لوتانز (۲۰۰۷) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان استفاده شد. نتایج نشان داد که بین خودکارآمدی مادران و رفتار سازشی دانش آموزان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد . نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که خودکارآمدی مادران توانایی تبیین (۲۸ درصد) از واریانس نمرات رفتار سازشی را دارد. به عبارتی، با افزایش باورهای خودکارآمدی در مادران، سطح رفتارهای سازشی در فرزندان آن ها نیز بهبود می یابد. بر اساس یافته های این پژوهش، خودکارآمدی مادران متغیر مهمی در پیش بینی توانمندی های عملکردی کودکان با ناتوانی هوشی است. پیشنهاد می شود مشاوران و متخصصان حوزه آموزش استثنایی، برنامه های مداخله ای جهت ارتقای خودباوری و مهارت های مقابله ای مادران طراحی کنند، چرا که توانمندسازی مادران مستقیما منجر به بهبود کیفیت زندگی و مهارت های سازشی این دانش آموزان خواهد شد.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی ، رفتارسازشی ، ناتوانی های هوشی-تحولی ، آموزش پذیر ، دانش آموزان ، مادران