تحلیل علی دلایل شکست تمرکززدایی در صنعت خودرو: تحلیل سیستمی با روش دیمتل فازی

هدف: راهبرد تمرکززدایی در صنعت خودرو ایران، با هدف توسعه متوازن و بهبود عملکرد بنگاه ها، عملا با ناکامی مواجه شده است. این پژوهش با مطالعه موردی شرکت ایران خودرو، به تحلیل علل ریشه ای و سازوکارهای پویا و علی شکست این راهبرد می پردازد تا عوامل موثر بر پیامدهای نامطلوب آن را تبیین کند.روش شناسی پژوهش: این مطالعه با رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) انجام شده است. داده ها از طریق اسناد و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان صنعت خودرو جمع آوری شد. ابتدا، تحلیل مضمون عوامل کلیدی شکست را شناسایی کرد. سپس، روش دیمتل فازی برای تعیین روابط علی–معلولی و شدت اثرگذاری این عوامل به کار رفت. در نهایت، چارچوب پویایی شناسی سیستم ها برای درک رفتار دینامیکی سیستم و ترسیم نمودارهای علی–معلولی استفاده شد.یافته‎ها: نتایج تحلیل دیمتل فازی نشان می دهد "تصمیمات غیرفنی و سیاسی" و "تحریم های بین المللی" اصلی ترین عوامل ریشه ای شکست تمرکززدایی هستند. این عوامل منجر به پدیده هایی نظیر "تعدد سایت های تولیدی غیراقتصادی" و "کاهش شدید حجم بازار" شده اند. تحلیل پویایی شناسی سیستم ها نیز حلقه های بازخورد تقویت کننده منفی را آشکار ساخت که در آن، تعامل عوامل سیاسی و خارجی، بحران عملکردی صنعت خودرو را تشدید کرده است.اصالت/ارزش افزوده علمی: نوآوری این پژوهش در به کارگیری تلفیقی تحلیل مضمون، دیمتل فازی و پویایی شناسی سیستم ها برای ارایه تحلیلی جامع و پویا از شکست یک سیاست کلان صنعتی است. این رویکرد با شناسایی عوامل علی و ترسیم حلقه های بازخورد، درکی سیستمی از سازوکارهای شکست تمرکززدایی فراهم می آورد و می تواند مبنایی برای بازطراحی سیاست های صنعتی مبتنی بر منطق اقتصادی و ارزیابی فنی–اقتصادی باشد.

کلیدواژه ها:

تمرکززدایی ، صنعت خودرو ایران ، دیمتل فازی ، شکست سیاست ، سیاست صنعتی