نقش دوگانه هوش مصنوعی در ورود به بازار استارتاپ های ایرانی: شتاب دهنده عملیاتی و شکاف استراتژیک

هدف: این پژوهش به بررسی سازوکارهای تاثیر هوش مصنوعی بر موفقیت ورود به بازار برای استارتاپ ها، به ویژه در بستر چالش برانگیز ایران، می پردازد. مبتنی بر نظریه پردازش اطلاعات، مدلی ارایه می شود که در آن هوش مصنوعی هم به صورت مستقیم و غیرمستقیم (از طریق قابلیت های سازمانی پویا و تحلیل داده های بزرگ) بر موفقیت ورود به بازار اثر می گذارد. علاوه بر این، این پژوهش به صورت اکتشافی به بررسی این موضوع می پردازد که آیا تاثیر هوش مصنوعی بر فرایندهای ورود به بازار در صنایع مختلف متفاوت است یا خیر.روش شناسی پژوهش: با بهره گیری از رویکرد ترکیبی، ابتدا داده های کمی از طریق پیمایش ۱۶۳ کارآفرین دیجیتال ایرانی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. در مرحله دوم، ۲۰ گفت وگوی نیمه ساختاری با بنیان گذاران و مدیران ارشد استارتاپ ها انجام و داده های کیفی با استفاده از تحلیل مضمون ها تفسیر گردید.یافته ها: نتایج اثر مستقیم و معنادار پذیرش هوش مصنوعی بر موفقیت ورود به بازار را تایید می کند (β=۰.۳۵, p<۰.۰۱). این رابطه به طور جزیی توسط قابلیت های سازمانی پویا و تحلیل داده های بزرگ میانجی گری می شود که نشان می دهد تاثیر هوش مصنوعی از طریق ارتقای انعطاف پذیری سازمانی و توانمندی های تحلیلی تحقق می یابد. تحلیل کیفی، وجود "شکاف استراتژیک" را آشکار می کند؛ کارآفرینان باوجود تمایل به سپردن وظایف عملیاتی به هوش مصنوعی، در تصمیمات کلان و پرریسک به دلیل ابهام الگوریتمی (مشکل جعبه سیاه) بی اعتماد هستند.اصالت/ارزش افزوده علمی: این تحقیق برای نخستین بار، پدیده "شکاف استراتژیک" را در پذیرش هوش مصنوعی در میان استارتاپ های ایرانی به صورت تجربی شناسایی و اعتبارسنجی می کند و به غنای ادبیات کارآفرینی دیجیتال در بستر یک اقتصاد نوظهور کمک می کند. این پژوهش پیامدهای کاربردی مهمی را ارایه می دهد: لزوم توسعه هوش مصنوعی توضیح پذیر، تقویت مهارت های همکاری انسان و ماشین و بهبود زیرساخت های داده. این مطالعه به کارآفرینان یک نقشه راه عملی و به سیاست گذاران راهنمایی برای تقویت اکوسیستم های حمایتی نوآوری دیجیتال می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، کارآفرینی دیجیتال ، ورود به بازار ، شکاف استراتژیک ، استارت اپ ها