تحلیل چندبعدی عوامل موثر بر تمایل به مهاجرت در میان فارغ التحصیلان دانشگاهی افغانستان و ارایه راهبردهای عملیاتی مقابله با آن

هدف: این مطالعه با هدف بررسی و تعیین عوامل موثر بر تمایل به مهاجرت در میان فارغ التحصیلان دانشگاهی افغانستان انجام شد و لزوم پژوهش از منظر حفاظت از سرمایه انسانی و راهنمایی سیاست گذاری ملی در قالب ضرورت موضوع مطرح گردید.روش شناسی پژوهش: پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی و پیمایشی با رویکرد توصیفی و تحلیلی است. نمونه شامل ۱۶۱ فارغ التحصیل دانشگاهی افغانستان بود که به صورت هدفمند از طریق گروه های مجازی و شبکه های علمی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته در سه حوزه ساختاری، زمینه ای و روان شناختی بود. اعتبار محتوایی پرسشنامه توسط خبرگان تایید و پایایی مقیاس ها با شاخص آلفای کرونباخ مناسب ارزیابی شد. تحلیل عاملی تاییدی در مرحله پیش پردازش داده ها و اعتبارسنجی ساختار سه بعدی مقیاس نگرش ها به کار رفت و نمرات عاملی استخراج شده پس از تایید ساختار، به عنوان متغیرهای مستقل در تحلیل های رگرسیون چندمتغیره وارد شدند. در سطح رگرسیونی از مدل های رگرسیون چندمتغیره، شامل رگرسیون لجستیک دوتایی و تحلیل مسیر، برای آزمون نقش پیش بین ها در توضیح تمایل به مهاجرت استفاده شد.یافته‎ها: نتایج نشان داد که %۶۷/۱ پاسخ دهندگان در صورت فراهم بودن شرایط طی یک سال آینده تمایل به مهاجرت دارند. CFA ساختار متغیرهای نگرشی را تایید نمود و در مدل های رگرسیونی مشخص شد که نگرانی از بی ثباتی شغلی و اجتماعی مهم ترین پیش بین آماری تمایل به مهاجرت است (β = ۰.۷۱, p < ۰.۰۵). سایر عوامل همچون ضعف زیرساخت های پژوهشی، درآمد پایین و محدودیت فرصت های شغلی، علی رغم داشتن اثر مثبت، در این نمونه به طور معنادار پیش بینی کننده نبودند.اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش با ترکیب سیستماتیک CFA برای اعتبارسنجی ابزار و سپس استفاده از رگرسیون چندمتغیره برای آزمون روابط علی، به طور روش مند شواهدی تجربی درباره نقش تعیین کننده امنیت شغلی در تصمیم مهاجرت نخبگان افغانستان ارایه می دهد. ارزش افزوده علمی کار در ارایه رویکرد تحلیلی تلفیقی و شواهد اختصاصی از یک نمونه فارغ التحصیلان افغانستانی نهفته است که می تواند راهنمای سیاست های نگهداری سرمایه انسانی و برنامه ریزی آموزش عالی در شرایط بی ثباتی سیاسی باشد.

کلیدواژه ها:

فرار مغزها ، افغانستان ، فارغ التحصیلان دانشگاهی ، تحلیل چندبعدی ، عوامل موثر بر مهاجرت