ارایه راهبرد ذهن آگاهی سازمانی و تحلیل نقش آن در رفتار نوآورانه کارکنان: یک مطالعه آمیخته

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی سازه مکنون درجه دوم "راهبرد ذهن آگاهی سازمانی" (با چهار تم انعکاسی: آگاهی راهبردی، توجه جمعی، انعطاف پذیری شناختی و پذیرش مسئولانه) و تحلیل تاثیر آن بر رفتار نوآورانه کارکنان از طریق مکانیسم های میانجی انجام شد.روش شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی در دو مرحله کیفی و کمی اجرا شد. در مرحله کیفی، با ۱۵ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران و کارکنان سازمان های دولتی استان تهران، تم های کلیدی استخراج و تحلیل تماتیک منجر به شناسایی تم های اصلی و فرعی سازه اصلی گردید. در مرحله کمی، داده های ۳۸۲ پرسشنامه محقق ساخته (طراحی شده بر اساس تم های کیفی) با مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزارهای SPSS ۲۶ و AMOS ۲۴ تحلیل شد.یافته‎ها: نتایج نشان داد ذهن آگاهی سازمانی تاثیر معناداری بر تنظیم هیجان ها (β = ۰.۶۲, p < ۰.۰۰۱) و رفتار نوآورانه کارکنان (= ۰.۵۷, p < ۰.۰۰۱β) دارد. تنظیم هیجان ها و تعاملات شغلی (به عنوان میانجی های استخراج شده از تم های کیفی) میانجی گری کامل ایفا می کنند (اثر غیرمستقیم = ۰.۲۵ و ۰.۲۳؛ فاصله اطمینان %۹۵ بدون صفر). مدل نهایی توانست %۳۲/۵ از واریانس رفتار نوآورانه کارکنان را تبیین کند (R² = ۰.۳۲۵).اصالت/ارزش افزوده علمی: این مطالعه از طریق رویکرد ترکیبی آمیخته، سه نوآوری کلیدی ارایه می دهد: ۱- غنی سازی مدل ذهن آگاهی سازمانی با دو میانجی بومی "تنظیم هیجان ها" و "تعاملات شغلی" که بر پایه تم های استنباط شده از داده های کیفی سازمان های دولتی ایران طراحی شدند، ۲- شناسایی "شفافیت سازمانی" به عنوان یک عامل تسهیل گر زمینه ای ذاتا ایرانی که در مدل های غربی غایب است و ۳- طراحی پرسشنامه محقق ساخته ای که تمامی گویه های آن مستقیما از تم ها و کدهای کیفی استخراج شده اند. این رویکرد، شکاف مدل سازی چندسطحی در بافت بوروکراتیک ایران را پر می کند.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی سازمانی ، راهبرد سازمانی ، رفتار نوآورانه کارکنان ، تنظیم هیجان ، تعاملات شغل