واکاوی نقش های نوین معلمان در زیست بوم آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی

ورود فناوری های نوین و به ویژه سامانه های هوش مصنوعی به عرصه تعلیم و تربیت، ساختار سنتی فرایند یاددهی–یادگیری را دستخوش دگرگونی بنیادین کرده است. این تحول، ضرورت بازتعریف جایگاه و کارکردهای حرفه ای معلمان را بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش های نوین معلمان در زیست بوم آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شده است. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی–تحلیلی با رویکرد سنتز اسنادی و بررسی نظام مند ادبیات پژوهشی مرتبط است. یافته های به دست آمده نشان می دهد که با واگذاری کارکردهای تکرارشونده و مدیریت داده ها به الگوریتم های هوشمند، نقش معلمان از انتقال دهنده صرف اطلاعات به سه بعد محوری تکوین یافته است: نخست، نقش میانجی گرانه پداگوژیک و راهبری یادگیری شخصی سازی شده که در آن معلم داده های تشخیصی هوش مصنوعی را تحلیل کرده و بستر رشد متناسب با تفاوت های فردی دانش آموزان را مهیا می سازد؛ دوم، نقش پرورش دهنده اخلاق دیجیتال و تفکر نقادانه که به صیانت از هویت انسانی، حریم داده ها و مواجهه آگاهانه فراگیران با محتواهای تولیدشده توسط ماشین اختصاص دارد؛ و سوم، نقش حامی عاطفی–انگیزشی که به جبران خلاهای ارتباطی ماشین با دانش آموزان پرداخته و زیست بوم آموزشی را با عنصر انسانیت پیوند می زند. علاوه بر این، ارتقای سواد فناورانه، مهار اضطراب تکنولوژیک و بازنگری در برنامه های تربیت معلم از مهم ترین پیش نیازهای موفقیت در ایفای این نقش های نوین به شمار می رود. در مجموع، هوش مصنوعی نه تنها موقعیت حرفه ای معلمان را تضعیف نمی کند، بلکه با بازآفرینی مسئولیت های آنان، جایگاه معلم را به عنوان راهبر و تسهیل کننده هوشمند یادگیری تعالی می بخشد.

کلیدواژه ها:

نقش های نوین معلم ، زیست بوم آموزشی ، هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، میانجی گری پداگوژیک ، اخلاق دیجیتال