کاربرد هوش مصنوعی در برنامه ریزی و نظارت بر آموزش ابتدایی

زمینه و هدف: دوره ی ابتدایی، پایه ی شکل گیری سواد پایه، عادت های یادگیری و نگرش تحصیلی دانش آموز است و کیفیت دو فرایند «برنامه ریزی آموزشی» و «نظارت و ارزشیابی» در این دوره، نقشی تعیین کننده در تحقق آن دارد. در سال های اخیر، هوش مصنوعی امکان های تازه ای برای ارتقای این دو فرایند فراهم آورده است. پژوهش حاضر با هدف مرور و سنتز یافته های پژوهشی درباره ی کاربرد هوش مصنوعی در برنامه ریزی و نظارت بر آموزش ابتدایی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع مروری با رویکرد توصیفی–تحلیلی است که به شیوه ی کتابخانه ای و با جست وجوی نظام مند در منابع علمی داخلی و خارجی تدوین شده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد هوش مصنوعی در حوزه ی برنامه ریزی، به ترتیب در طراحی و بازطراحی برنامه ی درسی و طرح درس، تنظیم برنامه ی سالانه و روزانه و توزیع زمان، شخصی سازی مسیر یادگیری و تمایزگذاری آموزشی، تولید و انتخاب منابع متناسب با پایه، و پیش بینی نیازها و تخصیص منابع کاربرد دارد. در حوزه ی نظارت نیز پنج کاربرد اصلی قابل شناسایی است: پایش مستمر پیشرفت تحصیلی و ارزشیابی توصیفی، ارزشیابی خودکار و بازخورد فوری، تحلیل یادگیری و داشبوردهای نظارتی، نظارت بر کیفیت تدریس و توسعه ی حرفه ای معلم، و هشدار زودهنگام درباره ی افت تحصیلی. نتیجه گیری: هوش مصنوعی می تواند برنامه ریزی را از یک فعالیت ایستا و مبتنی بر میانگین، به فرایندی پویا و متناسب با تفاوت های فردی تبدیل کند و نظارت را از ارزشیابی پس از وقوع، به پایش مستمر و مداخله ی به هنگام ارتقا دهد؛ مشروط بر آن که ملاحظات تناسب رشدی، حریم داده های کودکان، عدالت آموزشی و نقش بی بدیل معلم هم زمان رعایت شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش ابتدایی ، برنامه ریزی درسی ، نظارت آموزشی ، ارزشیابی توصیفی ، تحلیل یادگیری