بررسی فقهی حقوقی جرایم علیه حریم خصوصی

حریم خصوصی یکی از fundamental ترین حقوق انسانی و از مولفه های اساسی کرامت، آزادی و امنیت فردی در جوامع معاصر به شمار می رود. با گسترش فناوری های ارتباطی، توسعه فضای مجازی و افزایش امکان جمع آوری، ذخیره سازی و انتشار اطلاعات شخصی، زمینه ارتکاب جرایم علیه حریم خصوصی نیز گسترش یافته است. این جرایم می توانند در قالب ورود غیرمجاز به منزل و اماکن خصوصی، شنود غیرقانونی مکالمات، دسترسی غیرمجاز به داده های شخصی، افشای اسرار، انتشار تصاویر و اطلاعات خصوصی بدون رضایت اشخاص و نقض حریم خصوصی در بسترهای دیجیتال تحقق یابند. ازاین رو، بررسی مبانی فقهی و حقوقی حمایت از حریم خصوصی و تبیین ضمانت اجراهای مرتبط با نقض آن، ضرورتی اساسی در نظام عدالت کیفری محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی فقهی حقوقی جرایم علیه حریم خصوصی، درصدد تبیین مبانی مشروعیت حمایت از این حق، شناسایی مصادیق مهم تعرض به آن و تحلیل مسئولیت کیفری و مدنی مرتکبان است. در بعد فقهی، قواعد و اصولی همچون حرمت تجسس، حرمت هتک ستر و افشای اسرار، قاعده لاضرر، احترام مال و جان و آبروی اشخاص و لزوم رعایت حقوق دیگران مورد توجه قرار می گیرد. در بعد حقوقی نیز با تکیه بر اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مقررات قانون مجازات اسلامی، قانون جرایم رایانه ای و سایر قوانین مرتبط، حدود حمایت قانونی از حریم خصوصی و چالش های موجود در زمینه جرم انگاری و تعقیب مرتکبان بررسی می شود. روش این پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و کتابخانه ای است. انتظار می رود نتایج پژوهش نشان دهد که حمایت موثر از حریم خصوصی مستلزم هماهنگی میان مبانی فقهی، قواعد حقوقی، سیاست جنایی و تحولات فناوری است؛ به گونه ای که ضمن صیانت از حقوق و آزادی های مشروع افراد، امکان مقابله با تعرض های غیرقانونی و جبران خسارت های ناشی از آن نیز فراهم شود

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی ، جرایم علیه حریم خصوصی ، فقه امامیه ، حقوق کیفری ، حرمت تجسس ، جرایم رایانه ای ، مسئولیت مدنی