تاثیر شایستگی های تدریس معلمان بر یادگیری، انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

کیفیت تدریس معلمان یکی از بنیادی ترین عوامل شکل دهنده به تجربه یادگیری دانش آموزان است و شایستگی های تدریس می تواند از طریق سازمان دهی مناسب محتوای آموزشی، انتخاب راهبردهای تدریس، مدیریت تعاملات کلاسی، ارائه بازخورد و توجه به تفاوت های فردی، کیفیت فرایند یادگیری و پیامدهای تحصیلی را تحت تاثیر قرار دهد. در شرایط کنونی که مدرسه با تغییرات سریع آموزشی، گسترش محیط های یادگیری دیجیتال و ظهور فناوری های هوشمند مواجه است، مفهوم شایستگی تدریس نیز از انتقال دانش تخصصی فراتر رفته و ابعاد طراحی آموزشی، ارزشیابی، ارتباط حرفه ای، انعطاف پذیری و بهره گیری هدفمند از فناوری را دربر گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی تاثیر شایستگی های تدریس معلمان بر یادگیری، انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام شد. پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و با استفاده از طرح پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۲۴ نفر از معلمان دارای تجربه تدریس بودند که با نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. تحلیل داده های فرضی پژوهش به شناسایی پنج مضمون اصلی شامل شایستگی طراحی و سازمان دهی تدریس، شایستگی تعامل و مدیریت یادگیری، شایستگی ایجاد انگیزش و مشارکت، شایستگی ارزشیابی و بازخورد، و شایستگی فناوری و یادگیری حرفه ای منجر شد. یافته ها نشان دادند که اثر شایستگی های تدریس صرفا از طریق انتقال بهتر محتوای درسی شکل نمی گیرد، بلکه از مسیر افزایش مشارکت، تقویت خودباوری تحصیلی، ایجاد بازخورد معنادار، تنظیم فعالیت های یادگیری و فراهم کردن فرصت های یادگیری متناسب با نیازهای دانش آموزان نیز عمل می کند. این یافته با شواهد فراتحلیلی نشان می دهد که ویژگی ها و شایستگی های معلمان با تفاوت های عملکرد تحصیلی دانش آموزان ارتباط معناداری دارند و برنامه ریزی و اجرای تدریس، رشد حرفه ای و نگرش تاملی معلمان از مولفه های مهم این رابطه هستند. در مجموع، توسعه شایستگی های تدریس باید به عنوان فرایندی مستمر و مدرسه محور در سیاست گذاری آموزشی دنبال شود و مدیران مدارس می توانند با ایجاد فرصت های یادگیری حرفه ای، مشاهده همکارانه تدریس، بازخورد تخصصی و حمایت از نوآوری آموزشی، زمینه ارتقای کیفیت تدریس و پیامدهای یادگیری دانش آموزان را فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

شایستگی تدریس ، شایستگی حرفه ای معلم ، یادگیری دانش آموزان ، انگیزش تحصیلی ، پیشرفت تحصیلی ، کیفیت تدریس ، توسعه حرفه ای معلمان