درس پژوهی: بررسی تاثیر روش های تدریس فعال بر افزایش مشارکت و یادگیری مفهومی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش های تدریس فعال بر افزایش مشارکت و یادگیری مفهومی دانش آموزان دوره متوسطه دوم طراحی و اجرا شده است. روش های تدریس سنتی که غالبا معلم محور و مبتنی بر سخنرانی هستند، در سال های اخیر با چالش های متعددی از جمله کاهش انگیزه دانش آموزان، یادگیری سطحی و عدم مشارکت فعال آنان در فرایند یادگیری مواجه بوده اند (صادقی و همکاران، ۱۴۰۰). در مقابل، رویکردهای یادگیری فعال با تاکید بر دانش آموز محوری و درگیر ساختن فراگیران در فرایند ساخت دانش، به عنوان راهکاری موثر برای ارتقای کیفیت یادگیری معرفی شده اند (فریمن و همکاران، ۲۰۱۴). این پژوهش در قالب الگوی درس پژوهی به عنوان یک رویکرد نظام مند برای بهبود حرفه ای معلمان و ارتقای یادگیری دانش آموزان اجرا گردید. درس پژوهی فرصتی فراهم می آورد تا معلمان به صورت مشارکتی به طراحی، اجرا، مشاهده و بازاندیشی درباره تدریس بپردازند و از این طریق هم دانش حرفه ای خود را توسعه دهند و هم یادگیری دانش آموزان را بهبود بخشند (لوئیس و همکاران، ۲۰۰۴؛ به نقل از حبیب زاده، ۱۳۹۲). یافته های پژوهش نشان داد که به کارگیری روش های تدریس فعال موجب افزایش معنادار مشارکت رفتاری، عاطفی و شناختی دانش آموزان گردید و یادگیری مفهومی آنان را در مقایسه با روش های سنتی بهبود بخشید. نتایج این مطالعه با یافته های پژوهش های داخلی و خارجی متعدد همسو بوده و بر ضرورت بازنگری در شیوه های تدریس و حرکت به سمت رویکردهای فعال و مشارکتی تاکید دارد (رضایی و محمدی، ۱۴۰۱؛ وانگ و ژانو، ۲۰۲۳).

کلیدواژه ها:

روش های تدریس فعال ، مشارکت دانش آموزان ، یادگیری مفهومی ، درس پژوهی ، دوره متوسطه