تاثیر گوش دادن فعال معلم به مشکلات دانش آموزان بر بهبود جو روانی و عاطفی کلاس

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر گوش دادن فعال معلم به مشکلات تحصیلی و فردی دانش آموزان بر بهبود جو روانی و عاطفی کلاس درس انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه اول تشکیل دادند که از میان آن ها نمونه ای به حجم ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه ۳۰ نفر) جای دهی شدند. در روند اجرای پژوهش، معلمان گروه آزمایش در یک دوره مداخله آموزشی-کاربردی پیرامون مهارت های گوش دادن فعال، همدلی، بازخورد نامشروط و پذیرش عاطفی شرکت کرده و این اصول را در تعاملات روزمره با دانش آموزان پیاده ساختند؛ درحالی که گروه گواه آموزش های معمول را بدون مداخله دریافت کرد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد جو روانی-عاطفی کلاس درس (خرده مقیاس های امنیت روانی، تعلق اجتماعی، صمیمیت و کاهش اضطراب) بود. به منظور سازمان دهی و پردازش داده ها، از مدل تحلیل کوواریانس تک متغیری (ANCOVA) و چندمتغیری (MANCOVA) در نرم افزار SPSS استفاده شد تا اثر پیش آزمون کنترل گردد. نتایج به دست آمده نشان داد که اعمال گوش دادن فعال توسط معلمان، تاثیر معنادار و مثبتی بر بهبود مولفه های جو روانی و عاطفی کلاس داشته است (۰/۰۱>P). یافته ها حاکی از آن است که استماع موثر دغدغه های دانش آموزان موجب کاهش تنش های کلاسی، افزایش احساس امنیت عاطفی، تقویت پیوند روانی با معلم و ارتقای حس تعلق به محیط آموزشی می گردد. بنابراین، تجهیز معلمان به مهارت های ارتباطی و فنون استماع فعال می تواند به عنوان ابزاری موثر در ایجاد بستری آرام، امن و پویا برای ارتقای سلامت روان و عملکرد تحصیلی یادگیرندگان به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

گوش دادن فعال معلم ، جو روانی و عاطفی کلاس ، امنیت روانی ، تعلق عاطفی ، تعامل معلم-دانش آموز