بررسی تاثیر بازخورد های سازنده معلمان در اصلاح رفتار های نادرست و تقویت رفتارهای مثبت دانش آموزان کلاس

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بازخوردهای سازنده معلمان در اصلاح رفتارهای نادرست و تقویت رفتارهای مثبت دانش آموزان در محیط کلاس درس انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد آمیخته بود که داده های مورد نیاز آن از طریق مشاهده نظام مند، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان و پرسش نامه های استاندارد رفتاری گردآوری شد. جامعه آماری شامل معلمان و دانش آموزان دوره ابتدایی بود که نمونه مورد نظر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب گردید و فرآیند مداخله بازخوردمحور به مدت یک ترم تحصیلی به اجرا درآمد. در این مطالعه، معلمان با بهره گیری از تکنیک های بازخورد توصیفی، به موقع، متمرکز بر تلاش و مبتنی بر هدایت به جای سرزنش، نحوه واکنش خود به رفتارهای کلاسی را اصلاح نمودند. تحلیل داده ها در بخش کمی با استفاده از آزمون های آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس) در نرم افزار SPSS و در بخش کیفی از طریق مدل تحلیل مضمون (تماتیک) صورت پذیرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که ارائه بازخوردهای سازنده و غیرتنبیهی، کاهش معناداری در رفتارهای نامطلوب نظیر بی نظمی، پرخاشگری کلامی و حواس پرتی دانش آموزان ایجاد کرده است. علاوه بر این، یافته ها حاکی از تقویت چشمگیر رفتارهای مثبت از قبیل مسئولیت پذیری، مشارکت گروهی، خودنظم دهی و افزایش انگیزه درونی یادگیرندگان بود. تحلیل کیفی نیز نشان داد که شکل گیری پیوند عاطفی و احساس امنیت روانی در کلاس، بستر اصلی پذیرش بازخورد و تغییر پایدار الگوهای رفتاری دانش آموزان محسوب می شود. در نهایت، مشخص شد که بازخورد سازنده نه تنها ابزاری آموزشی، بلکه راهبردی مدیریتی و تربیتی برای بهبود جو روانی کلاس و تسهیل فرایند یاددهی–یادگیری است. از این رو، آموزش معلمان در زمینه مهارت های ارائه بازخورد اثربخش، نقش تعیین کننده ای در کاهش چالش های انضباطی و رشد همه جانبه دانش آموزان ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

بازخورد سازنده ، اصلاح رفتار ، تقویت رفتار مثبت ، مدیریت کلاس درس ، جو روانی کلاس ، دانش آموزان